Συντήρηση μεταλλικού δίσκου σερβιρίσματος του 19ου αιώνα.

Συντήρηση μεταλλικού δίσκου σερβιρίσματος του 19ου αιώνα (συλλογή Τ. Στέα).

Η συντήρηση περιελάμβανε μηχανικό καθαρισμό, σταθεροποίηση των προϊόντων διάβρωσης του σιδήρου, αποκάλυψη της επάργυρης χάλκινης στεφάνης του δίσκου και των λαβών με χημικό καθαρισμό. Επίσης αφαίρεση της εκτεταμένης επιζωγράφισης με πράσινο και μαύρο χρώμα και αισθητική αποκατάσταση στις περιοχές των φθορών με τόνους κοντινούς προς αυτούς της αρχικής ζωγραφικής.

Tray 01 Before conservation Tray 01 After conservation Tray 01 Before-Stage conservation detail

Αποσυναρμολόγηση ξυλόγλυπτου διακόσμου στην Αμερικάνικη Σχολή Κλασικών Σπουδών | Dismantling of wood-carved wall panels in the ASCS

Η Αμερικάνικη Σχολή Κλασικών Σπουδών ανέθεσε στο Τμήμα Συντήρησης του Μουσείου Μπενάκη την αποσυναρμολόγηση της εσωτερικής ξυλόγλυπτης επένδυσης ενός δωματίου που βρισκόταν σε χώρο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης στα πλαίσια της κτιριακής επέκτασης της. Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος προέρχεται από αρχοντικά και εκκλησίες της βορείου Ελλάδας. Οι εργασίες περιελάμβαναν την ακριβή φωτογραφική και σχεδιαστική αποτύπωση του χώρου, την αποσυναρμολόγηση των επιμέρους τμημάτων και την ασφαλή συσκευασία αυτών. Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος προβλέπεται να επανατοποθετηθεί μετά το πέρας των κτιριακών εργασιών.

The American School of Classical Studies of Athens assigned to the Conservation Department of the Benaki Museum, the dismantling of the wooden carved room panels in the Gennadius Library, on the occasion of its building expansion. The wooden carved decoration originates from mansions and churches of northern Greece. The work included precise photography and a detailed survey of the room, the dismantling of several parts and the safe packaging of its components. The wood carved facing is expected to be reassembled after all building operations are completed.

Gennadeios 01Gennadeios 02Gennadeios 03Gennadeios 04 Gennadeios 06

Τόπος μνήμης αγωνιστών ΠΕΑΝ | PEAN Fighters’ place of memory.

Ο δήμος Καλλιθέας ανέθεσε στο Μουσείο Μπενάκη τη δημιουργία ενός τόπου ιστορικής μνήμης, αφιερωμένου στους αγωνιστές της αντιστασιακής οργάνωσης της ΠΕΑΝ.

Το Φωτογραφικό Αρχείο, διέθεσε μέρος του υλικού του για την έκθεση. Επιμελήθηκε και τεκμηρίωσε – σε συνεργασία με τα Ιστορικά Αρχεία – το σύνολο του φωτογραφικού υλικού που παρουσιάζεται. Ψηφιοποίησε και επεξεργάστηκε ηλεκτρονικά όλες τις φωτογραφίες και ανάρτησε την έκθεση. Το Τμήμα Συντήρησης ανέλαβε τη συντήρηση του υλικού που απαρτίζεται από φωτογραφίες, περιοδικά, εφημερίδες, όπλα, ενδύματα, κ.λπ. Ο Τάσος Σακελαρόπουλος από το Τμήμα Ιστορικών Αρχείων ανέλαβε την ιστορική μελέτη του υλικού, ο Παύλος Θανόπουλος το σχεδιασμό της έκθεσης, ενώ η Αλίκη Τσίργιαλου, η Γεωργία Ιμσιρίδου και ο Λεωνίδας Κουργιαντάκης έφεραν σε πέρας τις εργασίες που αφορούσαν το Φωτογραφικό Αρχείο. Τη συντήρηση και τη προετοιμασία του υλικού ανέλαβαν η Ελευθερία Γκούφα και ο Ναούμ Κοκκάλας. Το συντονισμό των εργασιών είχε ο Βασίλης Πασχάλης.

The municipality of Kallithea assigned the Benaki Museum to create a place of remembrance, dedicated to the fighters of the resistance organization of PEAN (The Panhellenic Union of Young Fighters).

The Photographic Archive disposed part of the material for the exhibition. In collaboration with the Historical Archives it curated and documented the entire photographic material which is presented. It digitized and processed electronically all the photos and mounted the exhibition. The Conservation Department took care the conservation of the material consisted of photos, magazines, newspapers, weapons, clothing, etc. Tasos Sakellaropoulos from the Historical Archives Department took over the historical study of the material, Pavlos Thanopoulos the design of the exhibition, while Aliki Tsirgialou, Georgia Imsiridou and Leonidas Kourgiantakis carried out the tasks associated with the Photographic Archive. Eleftheria Gkoufa and Naoum Kokkalas undertook the conservation and the preparation of the material. Vassilis Paschalis was responsible for the coordination of the project.

PEAN 0120141024_13095720141024_12485320141119_18375620141119_183817 PEAN 05

Συντήρηση κεραμικού πιάτου με εφυάλωση από την Ισλαμική Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη

Συντήρηση κεραμικού πιάτου με εφυάλωση από την Ισλαμική Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη (Προέλευση: Ιράν, Χρονολογία: 16ος αιώνας).
Η συντήρηση του αντικείμενου περιελάμβανε μηχανικό και χημικό καθαρισμό προκειμένου να αφαιρεθούν παλιά υλικά συντήρησης, συμπληρώσεις των χαμένων τμημάτων στο χείλος του και αισθητική αποκατάσταση σε παραπλήσιους τόνους με τους αυθεντικούς ενώ αναπαράχθηκε και ο επαναλαμβανόμενος διάκοσμος.

Islamic 01 Before Conservation 01 Islamic 01 Before Conservation 02 Islamic 01 During conservation Islamic 01 After Conservation 01 Islamic 01 After Conservation 02

Λιθογραφία του Τσαρούχη | A Tsarouhis’ lithograph

Λιθογραφία Τσαρούχη. (Ιδιωτική συλλογή). Το έργο είχε υποστεί σημαντική φθορά λόγω του λάθους τρόπου έκθεσης με αποτέλεσμα την ανάπτυξη μυκήτων. Υπήρχε γυαλί για πλάτη και το έργο είχε κολλήσει επάνω σε αυτό. Αποτέλεσμα ήταν η αποσύνθεση του έργου στη κάτω αριστερή πλευρά.
Οι εργασίες συντήρησης περιελάμβαναν την αποκόλληση από το τζάμι την εξουδετέρωση των μυκήτων, στεγνό και υγρό καθαρισμό, ενισχύσεις, συμπληρώσεις, αισθητική αποκατάσταση, και τέλος τοποθέτηση σε αντιόξινο passepartout.

A Tsarouhis’ lithograph (private collection). The artwork had suffered significant damage due to wrong method of display which led to fungal growth. The artwork was mounted and adhered on a glass panel which acted as the rear support. As a result the bottom left side disintegrated.
The conservation treatment included detachment from the glass, anti-fungal treatment, dry and wet cleaning, reinforcement, supplements, aesthetic restoration, and finally mounting in acid – free passepartout.

Before conservation Vourv After conservation mounted Vourv

Συντήρηση δίσκου σερβιρίσματος από φαγιάνς | Faience tray with a plated ferrous ring

Δίσκος σερβιρίσματος από φαγιάνς με σιδερένια επιμεταλλωμένη στεφάνη (Ιδιωτική συλλογή).
Ο δίσκος ήταν σπασμένος σε τρία μεγάλα κομμάτια ενώ υπήρχαν και απώλειες στην επιφάνεια του. Προκειμένου να πραγματοποιηθεί η συγκόλληση των κομματιών απομακρύνθηκε η μεταλλική στεφάνη. Στη συνέχεια έγινε καθαρισμός της επιφάνειας του δίσκου και συγκόλληση των τριών κομματιών. Ακολούθησε η συμπλήρωση των σημείων που υπήρχαν απώλειες και η αισθητική αποκατάσταση τους με αερογράφο. Τέλος επανατοποθετήθηκε η μεταλλική στεφάνη μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης από τους συντηρητές μετάλλου.

Faience tray with a plated ferrous ring (private collection).
The tray was broken in three large pieces. Τhere was also loss of material on its surface. In order to restore the faience part, the metal ring had to be removed and separately conserved. The treatments included cleaning of the ceramic surface and adhesion of the three pieces. The missing chips were gap filled and retouched by airbrushing. Finally, the metal ring was reinstalled after being treated by the metals conservators.
Ceramic 02 before conservation Ceramic 02 after conservation

Συντήρηση καλειδοσκόπιου

Το καλειδοσκόπιο (ΤΠΠ 3150) είναι ένα από τα αντικείμενα που πρόκειται να εκτεθούν στο νέο Μουσείο Παιχνιδιών και Παιδικής Ηλικίας. Οι εργασίες που έγιναν περιελάμβαναν στεγνό καθαρισμό, ενισχύσεις στα αποκολλημένα μέρη, ενισχύσεις στις γωνίες του κουτιού ώστε να μπορέσει να ξανακλείσει, και κατασκευάστηκε καινούργιο στήριγμα για το βιβλίο οδηγιών έτσι ώστε να μπορέσει να στηριχθεί στο καπάκι του κουτιού. Τέλος έγινε αισθητική αποκατάσταση.

ΤΠΠ 3150 before conservation

ΤΠΠ 3150 after conservation

Συντήρηση πορσελάνινου πιάτου από την Κινέζικη Συλλογή

Πορσελάνινο πιάτο από την Κινέζικη Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη, Διάμ. 31,3εκ. Δωρεά Γεώργιου Ευμορφόπουλου, (αρ. ευρ.: 2857).

Πορσελάνη με εγχάρακτη διακόσμηση δράκων, φλογών και σύννεφων και εφυάλωση λευκή, πράσινη και ιώδη. Επιγραφή με έξι ιδεογράμματα (Kangxi) σε μπλε του κοβαλτίου εντός διπλού κύκλου στη βάση. Κίνα, επαρχία Jiangxi, πόλη Jingdezhen. Εποχή Kangxi (1661-1722).
Το αντικείμενο ήταν σπασμένο και είχε παλιές επεμβάσεις συντήρησης. Αρχικά έγινε χημικός και μηχανικός καθαρισμός και απομακρύνθηκαν πλήρως τα παλιά υλικά συντήρησης. Ακολούθησε η συγκόλληση των θραυσμάτων και έπειτα η διαδικασία των συμπληρώσεων στα σημεία όπου υπήρχαν απώλειες. Τέλος έγινε αισθητική αποκατάσταση σε χρωματικούς τόνους παραπλήσιους των αυθεντικών του αντικείμενου.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA 2857 During conservation 2857 After conservation 2857 Back

Η Προληπτική Συντήρηση στην Προστασία Νομισματικών Συλλογών και Μεταλλικών Αντικειμένων από μη Ανασκαφικό Περιβάλλον

Ε. Κοντού και Δ. Κοτζαμάνη, 2013. «Η Προληπτική Συντήρηση στην Προστασία Νομισματικών Συλλογών και Μεταλλικών Αντικειμένων από μη Ανασκαφικό Περιβάλλον», στο Χρ. Καρύδης, Ε. Κουλουμπή, Αρ. Σακελλαρίου (επιμ.), Η επιστήμη της προληπτικής συντήρησης, διατήρηση και διαχείριση συλλογών. Αθήνα: Time heritage. 222-231

Συντήρηση βάζου από λεπτή πορσελάνη ιαπωνικής προέλευσης

Βάζο από λεπτή πορσελάνη ιαπωνικής προέλευσης (Ιδιωτική συλλογή)
Στο αντικείμενο αυτό έγινε χημικός και μηχανικός καθαρισμός προκειμένου να απομακρυνθεί στρώμα επιζωγραφήσεων και επικαθήσεων. Στη συνέχεια έγινε συμπλήρωση ενός χαμένου τμήματος στη μέση του σώματος και αισθητική αποκατάσταση ακολουθώντας τους αυθεντικούς χρωματικούς τόνους του βάζου.

Ceramic 01 Before Conservation Ceramic 01 During Conservation Ceramic 01 After Conservation

Ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης των φορητών εικόνων από το ναό της Κοιμήσεως Της Θεοτόκου στη Βαμβακού Λακωνίας

Ολοκληρώθηκαν οι εργασίες συντήρησης και αποκατάστασης των 62 εικόνων, από το ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Βαμβακού Λακωνίας, στο Εργαστήριο Συντήρησης Ζωγραφικών Έργων του Μουσείου. Χορηγός του προγράμματος είναι η Atlantic Bulk Carriers Management ltd.

Μελέτη των εικόνων και αρχή των εργασιών συντήρησης

Untitled-3 f Untitled-1 f Untitled-2 f

Η συντήρηση των εικόνων της συλλογής Αβέρωφ στο αρχοντικό Τοσίτσα

H Ελένη-Βερόνικα Φαρμακαλίδου και ο Βασίλης Πασχάλης συνυπογράφουν άρθρο στον κατάλογο των εικόνων του αρχοντικού Τοσίτσα, σχετικό με τη συντήρηση της συλλογής που ολοκληρώθηκε στο Εργαστήριο Ζωγραφικών Έργων του Τμήματος Συντήρησης.

Φαρμακαλίδου Ε.Β., Πασχάλης Β., (2012). «Η συντήρηση των εικόνων της συλλογής Αβέρωφ στο αρχοντικό Τοσίτσα» στο Μ. Βασιλάκη (επιμ.) Οι εικόνες του Αρχοντικού Τοσίτσα – Η Συλλογή του Ευάγγελου Αβέρωφ. Αθήνα: Ίδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα. 292-309

ISBN 978-960-93-3497-6

Averof 01 Aberof UVf Aberof xray aberof-cleaning-back  Aberof cross section

The selection of the gap-filling material for the conservation of a Chinese Shang Dynasty Bronze vase

H Κυριακή Τσιριτά απόφοιτη του Α.Τ.Ε.Ι. Αθήνας, παρουσίασε τη πτυχιακή της εργασίας της οποίας εισηγήτρια είναι η Δ. Κοτζαμάνη, σε poster, στο συνέδριο του IIC με θέμα Conservation and the Applied Art που πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβριο του 2012 στην Βιέννη με τίτλο The selection of the gap-filling material for the conservation of a Chinese Shang Dynasty Bronze vase, αντικείμενο που είχε δοθεί στο εργαστήριο για συντήρηση από ιδιωτική συλλογή (κ. Χριστοφορίδη).

Thesis image 008

Παρασκευή δοκιμίων από paraloid B72, 10% κ.β και microballoons σε αναλογία 2:1, σύμφωνα με το μεταλλικό πρότυπο, για τη δοκιμασία της σκληρομέτρησης με σκληρόμετρα τύπου Shore και αντοχής σε εφελκυσμό με τη συσκευή τύπου Instron 1121. Το κινέζικο βάζο κατά το στάδιο της συμπλήρωσης εποξειδικό στόκο milliput. Η τελική κατάσταση του αντικειμένου.

Thesis image 09 Thesis image 10

Συντήρηση ξυλογραφίας

Ξυλογραφία (Ιδιωτική συλλογή)

Το αντικείμενο αποκολλήθηκε από το ύφασμα, έγινε υγρός και στεγνός καθαρισμός, αποξίνωση για την αφαίρεση της οξύτητας, συμπληρώσεις και ενισχύσεις, επιπεδοποίηση και αισθητική αποκατάσταση. Τέλος τοποθετήθηκε σε αντιόξινο passepartout και κορνίζα.

 Before & After Kal

 

 

 

 

Συντήρηση φορητών εικόνων από το ναό της Κοιμήσεως Της Θεοτόκου στη Βαμβακού Λακωνίας

Το Τμήμα Συντήρησης ανέλαβε τη συντήρηση 62 εικόνων που προέρχονται από το ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στη Βαμβακού Λακωνίας. Αρχικά έγινε μελέτη των προβλημάτων που παρουσίαζαν τα έργα και προτάθηκαν οι ενδεδειγμένες επεμβάσεις συντήρησης. Μετά την έγκριση των εργασιών από τη Διεύθυνση Συντήρησης του ΥΠ.ΠΟ. ξεκίνησαν οι εργασίες συντήρησης οι οποίες προβλέπεται να ολοκληρωθούν σε περίπου 26 μήνες. Χορηγός όλων των εργασιών είναι η Atlantic Bulk Carriers Management ltd.

_DSC7028 Untitled-4Untitled-5Untitled-3Untitled-6Untitled-1

Ομιλίες στο Διεθνές Συμπόσιο με αφορμή την έκθεση «Χειρ Αγγέλου»

Στο Διεθνές Συμπόσιο που οργανώθηκε στο πλαίσιο της έκθεσης ΄Χειρ Αγγέλου΄ 1400 – 1450: Η καλλιτεχνική παραγωγή στην Κωνσταντινούπολη, τη Βενετία και τη βενετοκρατούμενη Κρήτη, έγιναν οι εξής ομιλίες από το Τμήμα Συντήρησης:

  • Σ. Στασινόπουλος: Συντηρώντας την εικόνα του αγίου Νικολάου του ζωγράφου Αγγέλου.
  • Χ. Βουρβοπούλου, Ε. Βρανοπούλου, Α. Καλλιγά, Κ. Μιλάνου: Τεχνολογική εξέταση κρητικών εικόνων (τέλη 14ου – μέσα 15ου αι.).

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=gr&id=203000001&sid=982

https://plus.google.com/u/0/photos/103022732024519677612/albums/5823936130984278593

P1030535 P1030518

Συντήρηση χάλκινων βυζαντινών κοσμημάτων

Πτυχιακή εργασία της απόφοιτης του Α.Τ.Ε.Ι. Αθήνας, Χρυσούλας Σοφού (εισηγήτρια Δ. Κοτζαμάνη) με θέμα, Συντήρηση χάλκινων βυζαντινών Κοσμημάτων από τη συλλογή του μουσείου Μπενάκη, που ολοκληρώθηκε και παρουσιάστηκε το Μάρτιο του 2008.

Thesis image 01

Μικρογραφία ορειχάλκινου δείγματος από το περικάρπιο 22026 μίας φάσης (α) μετά από τα επαναλαμβανόμενα στάδια σφυρηλάτησης και ανόπτησης με αρκετές διδυμίες (265x). Οι διδυμίες δεν εμφανίζονται ευθύγραμμες, γεγονός που σημαίνει ότι η τελευταία κατεργασία που υπέστη το αντικείμενο ήταν η σφυρηλάτηση χωρίς όμως να είναι τόσο έντονη ώστε να εμφανιστούν γραμμές πίεσης.

Κάτω, λεπτομέρεια από τον εγχάρακτο διάκοσμο του περικαρπίου με αρ. ευρ. 39180 και  κάθετη τομή των ομόκεντρων κύκλων και ενδεικτικός τρόπος εγχάραξης.

Thesis image 02 Thesis 01Thesis image 04

Συντήρηση ξυλόγλυπτου τέμπλου στο ναό του Προφήτη Ηλία Τυρνάβου

Το εργαστήριο Συντήρησης Ζωγραφικών Έργων και Ξυλογλύπτων ανέλαβε τη συντήρηση του ξυλόγλυπτου τέμπλου και του δεσποτικού θρόνου του Προφήτη Ηλία Τυρνάβου, που χρονολογούνται στον όψιμο 18ο αιώνα.

Αρχικά έγινε μελέτη όλων των κλιματολογικών παραμέτρων του ναού και της τεχνικής κατασκευής των αντικειμένων. Καταγράφηκαν οι τιμές σχετικής υγρασίας και θερμοκρασίας για μεγάλο διάστημα, ταυτοποιήθηκε το είδος του ξύλου, κατανοήθηκε ο τρόπος στήριξής του, εντοπίστηκαν τα σημεία φθορών και έγιναν οι απαραίτητες δοκιμές καθαρισμού. Με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν αποφασίστηκε η σειρά των εργασιών και οι μέθοδοι και τα υλικά που θα χρησιμοποιούνταν. Η πρόταση συντήρησης κατατέθηκε και εγκρίθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων.

Το τέμπλο εμφάνιζε σημαντική φθορά από ξυλοφάγα έντομα, κυρίως στα θωράκια της βάσης, τοπικά μειωμένη μηχανική αντοχή καθώς και αρκετά σπασίματα και απώλειες του ξυλόγλυπτου διάκοσμου στο επιστύλιο. Εκτεταμένες νεότερες επεμβάσεις με ποικίλα υλικά είχαν καλύψει εξολοκλήρου το αρχικά άβαφο ανάγλυφο, με αποτέλεσμα την άμβλυνση των λεπτομερειών του και την αισθητική αλλοίωσή του. Επάλληλα στρώματα καστανού και πράσινου ελαιοχρώματος και βερνικιού σε όλη την επιφάνεια, μπρουτζίνας στην άμπελο, την επίστεψη και τις περιστέρες, καθώς και τσιμέντου στη βάση, κάλυπταν το τέμπλο, ενώ με καστανό ελαιόχρωμα είχε βαφεί το δεσποτικό.

Πριν την έναρξη των εργασιών συντήρησης, ο ναός σφραγίστηκε και πραγματοποιήθηκε απεντόμωση. Η αφαίρεση των οξειδωμένων βερνικιών, των επιζωγραφίσεων και των επικαθήσεων πραγματοποιήθηκε με χρήση χημικών και μηχανικών μέσων (νυστέρι και μικροαμμοβολή). Με την ολοκλήρωση των καθαρισμών αναδείχθηκε η αρχική μορφή του τέμπλου και του δεσποτικού θρόνου και οι διακοσμητικές τους λεπτομέρειες. Στις σαθρές περιοχές του φορέα έγινε εμποτισμός με συνθετική ρητίνη. Τα σπασμένα τμήματα στερεώθηκαν και όπου ήταν απαραίτητο συμπληρώθηκαν με νέα. Τέλος έγινε αισθητική αποκατάσταση των νέων τμημάτων ξύλου και όλες οι επιφάνειες τόσο του τέμπλου όσο και του δεσποτικού θρόνου, καλύφθηκαν με συνθετικό βερνίκι το οποίο τοποθετήθηκε με ψεκασμό.

Tyrnavos Church Tyrnavos before conservation 01 Tyrnavos before conservation 02 Tyrnavos before conservation 3 Tyrnavos cleaning 02 Tyrnavos cleaning 01 Tyrnavos afterconservation 01 Tyrnavos after conservation 02 Tyrnavos wood cross section