Τρεις μορφές ‘ξαναβλέπουν’ το φως | Three figures are brought to light

2161133-ir02

Η υπέρυθρη ανακλαστογραφία, μια από τις σημαντικότερες μη- καταστρεπτικές μεθόδους εξέτασης ζωγραφικών έργων, είναι ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των συντηρητών καθώς επιτρέπει την ανίχνευση αρχικών ζωγραφικών στρωμάτων που έχουν καλυφθεί από μεταγενέστερες επεμβάσεις. Η μέθοδος προσφέρει ανεκτίμητες πληροφορίες που αξιοποιούνται κατά τη συντήρηση, συχνά συμβάλλοντας στην αποκατάσταση της εικονογραφίας.

2161133-vis-ir-bef

Η περίπτωση του τριπτύχου είναι χαρακτηριστική. Οι τρείς μορφές αγίων που κοσμούσαν την κάτω ζώνη του κεντρικού τμήματος είχαν σημαντικά φθαρεί και σε παλαιότερη προσπάθεια ‘καλλωπισμού’ του, καλυφθεί  εξολοκλήρου με καστανό χρώμα. Πολλά επίσης από τα περιγράμματα των προσώπων και ορισμένες λεπτομέρειες της σύνθεσης, όπως τα σκεύη του τραπεζιού στη σκηνή της Φιλοξενίας του Αβραάμ, είχαν τονισθεί με μαύρο.

Μετά την απομάκρυνση των επιζωγραφίσεων και παρά την αποσπασματική διατήρησή τους οι μορφές των Τριών Ιεραρχών συμπληρώνουν πλέον αρμονικά τη σύνθεση και επιτρέπουν την ορθότερη ανάγνωση του ιδιαίτερα διακοσμητικού αυτού έργου.

2161133-after

Infrared reflectography, one of the most important forms of non-invasive examination of paintings, is a very useful tool in the hands of conservators often revealing original paint layers that have been covered by latter interventions. The technique provides invaluable information which is exploited during conservation treatment and significantly contributes towards the restoration of the iconography.

This triptych provides a good example. The three busts, originally set in the lower tier of the central leaf, had been severely damaged and then covered with a thick layer of brown paint. Many outlines of the faces and certain details, such as the bowls and the vessels standing on the table in the scene of the Hospitality of Abraham, had also been highlighted in black at that time.

After the removal of the repaints and despite the fragmental state of the busts, the Three Hierarchs, complete the synthesis in a harmonious manner and provide a better understanding of this highly decorative work.

Μουσείο Μπενάκη 13-14 | Benaki Museum 13-14

Κ. Μιλάνου – Χ. Βουρβοπούλου – Λ. Βρανοπούλου – Α. Καλλιγά. Τεχνολογική εξέταση κρητικών εικόνων που χρονολογούνται από τα τέλη του 14ου έως τα μέσα του 15ου αιώνα.

Στέργιος Στασινόπουλος. Εικόνα με τον άγιο Νικόλαο και σκηνές του βίου του: συντήρηση και τεχνική ανάλυση.

K. Milanou – Ch. Vourvopoulou – L. Vranopoulou – A. Kalliga. A technological examination of Cretan icons dating from the end of the 14th to the middle of the 15th century.

Stergios Stassinopoulos. An icon of St Nicholas with scenes from his life by the painter Angelos: conservation and technical analysis.

bm-13-4

Φορητές εικόνες κρητικής τέχνης του 15ου αιώνα, αθέατες όψεις | 15th century portable icons of Cretan art, invisible views

Ομιλία των: Χρύσα Βουρβοπούλου, Λένα Βρανοπούλου, Αλεξάνδρα Καλλιγά, με θέμα:  Φορητές. Εικόνες κρητικής τέχνης του 15ου αιώνα, αθέατες όψεις. Καταγραφή τεχνολογικών στοιχείων με τη μέθοδο της υπέρυθρης ανακλαστογραφίας. Διεθνές Επιστημονικό Συμπόσιο, Ζωγραφική και Κοινωνία στην Κρήτη της Βενετικής Περιόδου: Οι Φορητές Εικόνες και η Μαρτυρία τους. Αθήνα 11-12 Ιανουαρίου 2017, Κεντρικό κτίριο Πανεπιστημίου Αθηνών, Αμφιθέατρο «Άλκης Αργυριάδης». Διοργάνωση Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών.

Chrysa Vourvopoulou, Lena Vranopoulou, Alexandra Kalliga. 15th Century Portable Icons of Cretan Art, Invisible Views. The Recording of Technical Data by Implementation of Infrared Reflectography. An International Symposium, Paintings and Society in Venetian Crete: Evidence from Portable Icons. Athens, 11-12 January 2017, University of Athens, Historical Central Building, “Alkis Argyriades” Amphitheatre.

uoa