Joan Leigh Fermor: Φωτογράφος και αγαπημένη | Photographs of Joan Leigh Fermor: Artist and Lover

Στη διάρκεια της ελεύθερης σχέσης που τους ένωνε, η Joan και o Paddy Leigh Fermor μοιράστηκαν τη ζωή τους, κυρίως στην Ελλάδα, ως εραστές και ως φίλοι. Εκείνη φωτογράφος και εκείνος συγγραφέας, απολάμβαναν ισότιμη αναγνώριση ως καλλιτέχνες. Στις δεκαετίες του 1940, του 1950 και του 1960 η Joan έβγαλε αμέτρητες φωτογραφίες ανθρώπων και τόπων, ταξιδεύοντας μαζί με τον Paddy στην Ελλάδα. Μερικές από αυτές δημοσιεύονται στη Μάνη και στη Ρούμελη· οι περισσότερες όμως παρέμειναν άγνωστες μέχρι το θάνατό της το 2003. Το αρχείο της βρίσκεται σήμερα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Σκωτίας, στο Εδιμβούργο.

Το Τμήμα Συντήρησης ανέλαβε την ανάρτηση των έργων στους εκθεσιακούς χώρους του Μουσείου.

Joan and Paddy Leigh Fermor were united in a pact of liberty – sharing their lives, mostly in Greece, as lovers and friends. As photographer and writer, they were also artists of equal stature. Between the 1940s and 1960s Joan took thousands of photographs of people and places as she travelled with Paddy round Greece. A few appeared in his books Mani and Roumeli; most remained unseen on her death in 2003. Her archive is held at the National Library of Scotland in Edinburgh.

Exhibition installation by The Benaki Museum Conservation department.

https://www.benaki.gr/index.php?option=com_events&view=event&type=0&id=5600&Itemid=163&lang=el

Jamal: Ο δρόμος του μεταξιού | Jamal: The Silk Road

Ο Δρόμος του Μεταξιού, η εμβληματική εμπορική οδός που συνέδεε επί αιώνες την Κίνα με τη Δύση, με τον παράλληλο καταλυτικό ρόλο στην πολιτισμική ώσμωση, την ανταλλαγή ιδεών και τη διάδοση των θρησκειών, είναι η πηγή έμπνευσης της τελευταίας ομότιτλης δουλειάς του ζωγράφου Jamal.
15 ζωγραφικά έργα που προβάλλουν στο σήμερα τους μύθους και τη γοητεία του μεταξιού, τους ανθρώπους και τα πράγματα των ερήμων και των δύσβατων βουνών, τα ρίσκα της διαδρομής, τα άλογα που μετέφεραν – εκτός από το ακριβό εμπόρευμα – το βάρος της ελπίδας ότι ο αντίξοος δρόμος και οι καιροί μπορούν να νικηθούν.

Επιμέλεια: Μ. Μωραΐτου, Ε. Ορφανίδου, Σχεδιασμός: Β. Πασχάλης, Συντονισμός εγκατάστασης: Ε. Γκούφα,  Ανάρτηση έργων: Β. Αργυράτος, Ν. Σμυρνάκης.

The Silk Road, the emblematic commercial road which connected China with the West for centuries, with its parallel catalytic role in the cultural osmosis, the exchange of ideas and the spread of religions is the inspiration for the latest work by the painter Jamal.
15 paintings which convey in the present the myths and the charm of the silk, the people and the effects of deserted and rough mountains, the risks of the road, the horses that were carrying – in addition to the expensive merchandise- the weight of the hope that the difficult road and the weather can be overcome.
Curated by: M. Moraitou, E. Orfanidou, Exhibition design: V. Paschalis, Coordination of installation: E. Gkoufa, Installation: V. Argyratos, N. Smyrnakis.

Jamal 01 Jamal 02 Jamal 04 Jamal 03 Jamal 08 Jamal 07 Jamal 05 Jamal 09 Jamal 06

Η συλλογή Βαλαδώρου στο Μουσείο Μπενάκη | The Valadoros Collection at the Benaki Museum

Προετοιμασία και ανάρτηση των αντικειμένων για την έκθεση, Ένας συλλέκτης στην Αθήνα του 20ού αιώνα: Η δωρεά Βαλαδώρου στο Μουσείο Μπενάκη.
Το κληροδότημα Αναστασίου και Μαρίας Βαλαδώρου συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες δωρεές που παρέλαβε το Μουσείο Μπενάκη τις τελευταίες δεκαετίες. Πάνω από 300 εικόνες, πολυάριθμα εκκλησιαστικά, αρχαία και νεώτερα αντικείμενα συγκροτούν ένα γοητευτικό σύνολο που εκφράζει το γούστο και τις προτιμήσεις μιας καλλιεργημένης αστικής οικογένειας της Αθήνας του 20ού αιώνα. Ανάμεσα στα έργα της συλλογής ξεχωρίζει ένα μοναδικής σημασίας εύρημα, ένας σπάνιος χρυσοκέντητος επιτάφιος που χρονολογείται στον 14ο αιώνα και συγκαταλέγεται στα αριστουργήματα της βυζαντινής τέχνης.

Preparation and installation of the works for the exhibition, Collecting Art in 20th-Century Athens: The Valadoros Collection at the Benaki Museum.
The bequest of Anastasios and Maria Valadoros is one of the most significant donations the Benaki Museum has received in recent decades. More than 300 icons and a large number of ancient and ecclesiastical artifacts form a charming assemblage which expresses the tastes and preferences of a cultivated bourgeois family in 20th-century Athens. Among these works of unique importance is a rare, gold-embroidered fourteenth century epitaphios, a true masterpiece of Byzantine art.

Valadorou 01 Valadorou 03 Valadorou 15 Valadorou 05 Valadorou 06 Valadorou 07

Tony Cragg

Σχεδιασμός και επίβλεψη ανάρτησης των έργων για την έκθεση του Tony Gragg. Ο Tony Cragg ζει στο Wuppertal της Γερμανίας και διδάσκει στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Düsseldorf. To 1988 εκπροσώπησε τη Βρετανία στη XLIII Μπιενάλε της Βενετίας και την ίδια χρονιά βραβεύτηκε με το Βραβείο Turner. Στα τελευταία του έργα από ξύλο, μπρούντζο, πέτρα και φινιρισμένο ανοξείδωτο χάλυβα, τα οποία εκθέτει στο Μουσείο Μπενάκη, ο Cragg παρουσιάζει μια νέα αφαιρετική αντίληψη της μορφής.

Επιμέλεια: Ξ. Γερουλάνου, Σχεδιασμός: Β. Πασχάλης

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=gr&id=202010001&sid=1735

Εxhibition design, condition checking and supervision of installation of the works, for the exhibition, Tony Gragg. Tony Cragg has resided in Wuppertal, Germany since 1979, and teaches at Düsseldorf Academy of Fine Arts. In 1988 Cragg represented Britain at the XLIII Venice Biennale and was awarded the Turner Prize the same year. In his recent works Cragg has been pushing towards a new abstracted understanding of the figure. For the last years, he has been playing with the notion of compression and expansion in the use of totemic structures where the appearance of the human profile is often a reclusive aspect of the overall structure. 

Curated by: X. Geroulanou, Exhibition design: V. Paschalis

http://www.benaki.gr/index.asp?id=202010001&sid=1735&cat=0&lang=en

Χωρίς τίτλο(14) 20150903_125414 PSX_20150902_153938 Cragg 01 Χωρίς τίτλο(19)  20150905_112414 20150907_191851 20150907_191953 20150907_191803 20150904_095634

 

Wolf Suschitzky: Ταξίδι στην Ελλάδα του ‘60 (Σκιάθος) | Wolf Suschitzky: Voyage in Greece in the 60’s (Skiathos)

Η επιτυχημένη έκθεση Wolf Suschitzky: Ταξίδι στην Ελλάδα του ‘60, που πραγματοποιήθηκε στο Μουσείο Μπενάκη, συνέχισε την πορεία της στη Σκίαθο, στην Ιερά Κοινοβιακή Μονή Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, όπου θα φιλοξενηθεί μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου.

Επιμέλεια: Ιωάννα Μωραΐτη, Σχεδιασμός: Ελευθερία Γκούφα

The successful exhibition Wolf Suschitzky: Travel to Greece of 60, which was held at the Benaki Museum, was reinstalled in the Holy Cenobitic Monastery of the Annunciation in the island of Skiathos, where it will remain displayed until the end of September.

Curated by: Joan Moraitis, Exhibition design: Eleftheria Gkoufa

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=gr&id=202010001&sid=1732

Suschitzky Sk 01 suschitzky-sk-03 Suschitzky Sk 04  suschitzky-sk-02

Παρουσίαση του Τμήματος Συντήρησης | Presentation of the Conservation department

Παρουσίαση του Τμήματος Συντήρησης στο Αρχαιολογία & Τέχνες.

Presentation of the Conservation department in Archaeology & Arts(in greek)

A&A

Απεγκατάσταση των εκθέσεων αφιερωμένων στον El Greco.

Ολοκληρώθηκε η απεγκατάσταση των εκθέσεων που πραγματοποιήθηκαν στο Μουσείο Μπενάκη και ήταν αφιερωμένες στα 400 χρόνια από το θάνατο του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου.

Το Τμήμα Συντήρησης είχε την ευθύνη του ελέγχου της κατάστασης όλων των αντικειμένων που παρουσιάστηκαν στις δύο εκθέσεις και την παράδοσή τους στους εκπροσώπους των ιδρυμάτων από όπου προέρχονταν. Η απεγκατάσταση των αντικειμένων πραγματοποιήθηκε από την εταιρία Move Art.

.Greco Exhibition A 10 Greco Exhibition A 09 Greco Exhibition A 02 Greco Exhibition A 01 Greco Exhibition A 03  Greco Exhibition A 05   Greco Exhibition A 06

Αποσυναρμολόγηση ξυλόγλυπτου διακόσμου στην Αμερικάνικη Σχολή Κλασικών Σπουδών | Dismantling of wood-carved wall panels in the ASCS

Η Αμερικάνικη Σχολή Κλασικών Σπουδών ανέθεσε στο Τμήμα Συντήρησης του Μουσείου Μπενάκη την αποσυναρμολόγηση της εσωτερικής ξυλόγλυπτης επένδυσης ενός δωματίου που βρισκόταν σε χώρο της Γενναδείου Βιβλιοθήκης στα πλαίσια της κτιριακής επέκτασης της. Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος προέρχεται από αρχοντικά και εκκλησίες της βορείου Ελλάδας. Οι εργασίες περιελάμβαναν την ακριβή φωτογραφική και σχεδιαστική αποτύπωση του χώρου, την αποσυναρμολόγηση των επιμέρους τμημάτων και την ασφαλή συσκευασία αυτών. Ο ξυλόγλυπτος διάκοσμος προβλέπεται να επανατοποθετηθεί μετά το πέρας των κτιριακών εργασιών.

The American School of Classical Studies of Athens assigned to the Conservation Department of the Benaki Museum, the dismantling of the wooden carved room panels in the Gennadius Library, on the occasion of its building expansion. The wooden carved decoration originates from mansions and churches of northern Greece. The work included precise photography and a detailed survey of the room, the dismantling of several parts and the safe packaging of its components. The wood carved facing is expected to be reassembled after all building operations are completed.

Gennadeios 01Gennadeios 02Gennadeios 03Gennadeios 04 Gennadeios 06

Τόπος μνήμης αγωνιστών ΠΕΑΝ | PEAN Fighters’ place of memory.

Ο δήμος Καλλιθέας ανέθεσε στο Μουσείο Μπενάκη τη δημιουργία ενός τόπου ιστορικής μνήμης, αφιερωμένου στους αγωνιστές της αντιστασιακής οργάνωσης της ΠΕΑΝ.

Το Φωτογραφικό Αρχείο, διέθεσε μέρος του υλικού του για την έκθεση. Επιμελήθηκε και τεκμηρίωσε – σε συνεργασία με τα Ιστορικά Αρχεία – το σύνολο του φωτογραφικού υλικού που παρουσιάζεται. Ψηφιοποίησε και επεξεργάστηκε ηλεκτρονικά όλες τις φωτογραφίες και ανάρτησε την έκθεση. Το Τμήμα Συντήρησης ανέλαβε τη συντήρηση του υλικού που απαρτίζεται από φωτογραφίες, περιοδικά, εφημερίδες, όπλα, ενδύματα, κ.λπ. Ο Τάσος Σακελαρόπουλος από το Τμήμα Ιστορικών Αρχείων ανέλαβε την ιστορική μελέτη του υλικού, ο Παύλος Θανόπουλος το σχεδιασμό της έκθεσης, ενώ η Αλίκη Τσίργιαλου, η Γεωργία Ιμσιρίδου και ο Λεωνίδας Κουργιαντάκης έφεραν σε πέρας τις εργασίες που αφορούσαν το Φωτογραφικό Αρχείο. Τη συντήρηση και τη προετοιμασία του υλικού ανέλαβαν η Ελευθερία Γκούφα και ο Ναούμ Κοκκάλας. Το συντονισμό των εργασιών είχε ο Βασίλης Πασχάλης.

The municipality of Kallithea assigned the Benaki Museum to create a place of remembrance, dedicated to the fighters of the resistance organization of PEAN (The Panhellenic Union of Young Fighters).

The Photographic Archive disposed part of the material for the exhibition. In collaboration with the Historical Archives it curated and documented the entire photographic material which is presented. It digitized and processed electronically all the photos and mounted the exhibition. The Conservation Department took care the conservation of the material consisted of photos, magazines, newspapers, weapons, clothing, etc. Tasos Sakellaropoulos from the Historical Archives Department took over the historical study of the material, Pavlos Thanopoulos the design of the exhibition, while Aliki Tsirgialou, Georgia Imsiridou and Leonidas Kourgiantakis carried out the tasks associated with the Photographic Archive. Eleftheria Gkoufa and Naoum Kokkalas undertook the conservation and the preparation of the material. Vassilis Paschalis was responsible for the coordination of the project.

PEAN 0120141024_13095720141024_12485320141119_18375620141119_183817 PEAN 05

Ομιλία στη διημερίδα με θέμα «Οι Νέες Τεχνολογίες στην Υπηρεσία της Συντήρησης»

Ομιλία του Βασίλη Πασχάλη στην 1η διημερίδα που οργάνωσε το ΤΕΙ Ζακύνθου με θέμα «Οι Νέες Τεχνολογίες στην Υπηρεσία της Συντήρησης», με τίτλο: Η συμβολή της φασματοσκοπίας φθορισμού ακτίνων Χ στην προστασία και τη διερεύνηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Δύο πολύ διαφορετικές εφαρμογές: Στοιχειακή σήμανση αντικειμένων και ανάλυση ανόργανων χρωστικών.

Rituals of Hospitality – Ornamented trays of the 19th century in Greece and Turkey

Στo πλαίσια της έκθεσης Η Τέχνη της Φιλοξενίας – Ζωγραφισμένοι δίσκοι του 19ου αιώνα από την Ελλάδα και την Τουρκία, πραγματοποιήθηκαν αναλύσεις της τεχνικής και των υλικών κατασκευής μεταλλικών δίσκων. Το Εργαστήριο Συντήρησης Μεταλλικών Αντικειμένων ανέλαβε τη μελέτη και την ανάλυση των υλικών κατασκευής, μεταλλικών δίσκων του 19ου αιώνα, τα αποτελέσματα των οποίων δημοσιεύονται στο άρθρο του καταλόγου της έκθεσης:

Maria-Achtida Zacharia, Despoina Kotzamani, VassilisPaschalis, Anthea Phoca, Vassiliski Kantarelou, Giannis Karatasios, Georgios Chrissikos, 2013. «The invisible features of serving trays – technical examination and materials analysis», στο  F. Nessi, M Hatzaki, (ed.), Rituals of Hospitality. Athens: Melissa. 230-251

ISBN 978 960 204 3271

http://www.melissabooks.com/news.php?op=viewnews&newsid=15

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=en&id=202020001&sid=1346

http://vimeo.com/78516612

D01 2123125VisIr D10 2123119VisIr D4_1 100x D13_5a 200x Fig.11 Fig.14b

Έκθεση εικόνων στον ιερό ναό της Κοιμήσεως Της Θεοτόκου στην Βαμβακού Λακωνίας

Το Τμήμα Συντήρησης ανέλαβε το σχεδιασμό των προθηκών για τη μόνιμη έκθεση των εικόνων του Ιερού Ναού της Κοιμήσεως Της Θεοτόκου και του συστήματος αποθήκευσης μέρους των έργων. Μετά την πλήρη συντήρηση και αποκατάστασή τους, ομάδα συντηρητών ανέλαβε και την ανάρτηση στο ναό.

Συντήρηση των εικόνων

DSC_0321OLYMPUS DIGITAL CAMERAOLYMPUS DIGITAL CAMERA

Γιάννης Αδαμάκος | Giannis Adamakos «9 Lumen»

Σχεδιασμός και ανάρτηση 100 έργων της έκθεσης του Γιάννη Αδαμάκου για την έκθεση 9 Lumen. Η ζωγραφική του περιστρέφεται γύρω από τρία θεμελιώδη στοιχεία: τον Χώρο, τη Φιγούρα και το Φως. Από αυτά προκύπτουν σχέσεις που καθορίζουν το εικαστικό έργο, σχέσεις που επαναλαμβάνονται και επανεξετάζονται σε όλη τη διάρκεια της τριαντάχρονης δημιουργικής του πορείας. Πολλά από τα έργα παρουσιάζονται για πρώτη φορά στο κοινό και αποτελούν τη φυσική συνέχεια της προηγούμενης σειράς έργων του με το γενικό τίτλο The Space Between.

Επιμέλεια: Ν. Καραγγέλου – Κ. Παπαχρήστου, Σχεδιασμός: Β. Πασχάλης

Εxhibition design and installation of the works, for the exhibition, 9 Lumen. It is large-scale exhibition on the work of Yiannis Adamakos, which aims to shed light on the course of his career in painting. His painting revolves around three fundamental elements: Space, Figure and Light. From these arise the relationships, which define a work in the visual arts, relationships which are repeated and re-evaluated throughout the duration of his thirty years of creative presence. 

Curated by: N. Karagelou – K. Papachristou, Exhibition design: V. Paschalis

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=gr&id=202020001&sid=1276

https://plus.google.com/u/0/photos/103022732024519677612/albums/5837478593636464641

P1050050P1050075P1050092DSC_0004_1

12 καλλιτέχνες ζωγραφίζουν τόπους της Ελλάδας | Greek Landscapes by 12 Painters

Σχεδιασμός και ανάρτηση των έργων στην έκθεση, 12 καλλιτέχνες ζωγραφίζουν τόπους της Ελλάδας. Χάρτες και τοπία από τη συλλογή της ΑΓΕΤ Ηρακλής. Η έκθεση περιλαμβάνει 12 μικρές θεματικές ενότητες με τους χάρτες περιοχών της Ελλάδας, καθώς και αντίστοιχα τοπία, τα οποία φιλοτέχνησαν οι καλλιτέχνες στα ημερολόγια της ΑΓΕΤ

Επιμέλεια: Κ. Παπαχρήστου, Σχεδιασμός: Β. Πασχάλης

Εxhibition design and installation of the works, for the exhibition, Greek Landscapes by 12 Painters: Maps and landscapes from the Heracles Cement Company Collection. The exhibition displays the result of that process, highlighting one of the most significant parts of the collection – Greek landscape painting. The exhibition includes 12 small chapters with maps of regions as Greece, as well as the corresponding landscapes, which artists painted for the AGET calendars.

Curated by: K. Papachristou, Exhibition design: V. Paschalis

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=gr&id=20205&sid=1256

https://plus.google.com/u/0/photos/103022732024519677612/albums/5823636899960794561

AGET 12 02 AGET 12 05 AGET 12 01AGET 12 04

Η συντήρηση των εικόνων της συλλογής Αβέρωφ στο αρχοντικό Τοσίτσα

H Ελένη-Βερόνικα Φαρμακαλίδου και ο Βασίλης Πασχάλης συνυπογράφουν άρθρο στον κατάλογο των εικόνων του αρχοντικού Τοσίτσα, σχετικό με τη συντήρηση της συλλογής που ολοκληρώθηκε στο Εργαστήριο Ζωγραφικών Έργων του Τμήματος Συντήρησης.

Φαρμακαλίδου Ε.Β., Πασχάλης Β., (2012). «Η συντήρηση των εικόνων της συλλογής Αβέρωφ στο αρχοντικό Τοσίτσα» στο Μ. Βασιλάκη (επιμ.) Οι εικόνες του Αρχοντικού Τοσίτσα – Η Συλλογή του Ευάγγελου Αβέρωφ. Αθήνα: Ίδρυμα Βαρώνου Μιχαήλ Τοσίτσα. 292-309

ISBN 978-960-93-3497-6

Averof 01 Aberof UVf Aberof xray aberof-cleaning-back  Aberof cross section

Έλληνες ζωγράφοι στα Ημερολόγια της ΑΓΕΤ Ηρακλής 1956-2009 | Greek Painters in the Calendars of HERACLES General Cement Company 1956-2009

Σχεδιασμός της έκθεσης και ανάρτηση των έργων στην έκθεση, Έλληνες ζωγράφοι στα Ημερολόγια της ΑΓΕΤ Ηρακλής 1956-2009, που πραγματοποιείται στο κεντρικό κτήριο του Μουσείου Μπενάκη. Πρόκειται για μια αναδρομική έκθεση, που περιλαμβάνει έργα από όλα τα ημερολόγια της ΑΓΕΤ, με χρονολογική σειρά, ώστε να επισημανθεί, με τον τρόπο αυτό, η αδιάλειπτη παρουσία τους στην καθημερινή ζωή για μια περίοδο μεγαλύτερη των πενήντα ετών.

Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Παπαχρήστου, Σχεδιασμός: Βασίλης Πασχάλης

Εxhibition design and installation of the works, for the exhibition, Greek Painters in the Calendars of HERACLES General Cement Company 1956-2009. This is a retrospective exhibition, which will include works from all the calendars offered by AGET in chronological order, in order to note their unceasing presence in everyday life for a period of more than fifty years.

Curated by: K. Papachristou, Exhibition design: V. Paschalis

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=gr&id=202010001&sid=1086

https://plus.google.com/u/0/photos/103022732024519677612/albums/5742408077848027857

AGET 11 03AGET 11 05AGET 11 02

Λατρεία και προσκυνήματα μετά την Άλωση μέσα από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη | Worship and Shrines after the Fall of Constantinople : From the Benaki Museum Collections

Σχεδιασμός και ανάρτηση των αντικειμένων της έκθεσης Λατρεία και προσκυνήματα μετά την Άλωση μέσα από τις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη που διοργάνωσε το Μουσείο Μπενάκη σε συνεργασία με το  Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών.

Πολυμελής ομάδα από το Τμήμα Συντήρησης και τη Βυζαντινή Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη μετέβησαν στους Δελφούς για την προετοιμασία της έκθεσης.

Επιμέλεια: Αναστασία Δρανδάκη, Σχεδιασμός: Βασίλης Πασχάλης

Exhibition design and installation of the works for the exhibition, Worship and Shrines after the Fall of Constantinople : From the Benaki Museum Collections. The exhibition presents the Greek religious painting and liturgical vessels between East and West, the local cults and the shrines, from the fifteenth to the nineteenth century.

Curated by: Anastasia Drandaki, Exhibition design: Vassilis Paschalis

http://www.benaki.gr/index.asp?lang=gr&id=20205&sid=1063

Delfi 01  Delfi 03 Delfi 04 Delfi 05 Delfi 07 Delfi 06Delfi 3D

Υποστήριξη πτυχιακής εργασίας με θέμα τα υλικά ζωγραφικής που χρησιμοποιούσε ο Ν. Χ. Γκίκας.

Πτυχιακή εργασία της Βασιλικής Σπάχου με θέμα: Ανάπτυξη μεθοδολογίας για την ανάλυση χρωστικών του 20ου αιώνα. Εφαρμογή σε υλικά ζωγραφικής και σε δύο ζωγραφικά έργα του Νίκου Χατζηκυριάκου Γκίκα που ανήκουν στη Συλλογή του Μουσείου Μπενάκη.
Την επίβλεψη ανέλαβε ο καθηγητής Σταμάτης Μπογιατζής ενώ την υποστήριξη από την πλευρά του Μουσείου Μπενάκη, ο Βασίλης Πασχάλης. Στον τομέα της ανάλυσης των υλικών ζωγραφικής με το ΑΤΕΙ Αθηνών και το Μουσείο Μπενάκη συνεργάστηκε η Βασιλική Κανταρέλου από το Ινστιτούτο Πυρηνικής Φυσικής του Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος.

Το υλικό που εξετάστηκε αποτελείται από 40 χρωστικές σε διάφορες μορφές (σκόνες, σωληνάρια, γυάλινα δοχεία και παλέτες). Αυτές εξετάστηκαν με φασματοσκοπία υπερύθρου (FT-IR), αλλά και με τις μη καταστρεπτικές μεθόδους της φασματοσκοπίας φθορισμού ακτίνων Χ (XRF) και της έγχρωμης υπέρυθρης φωτογραφίας (FCIR). Τα έργα με τίτλους Φιαλίδια ταμπάκου (ΠΧΓ 127) και Προοπτικό Ι (ΠΧΓ 75), του 1963 και του 1977-79 αντίστοιχα, ερευνήθηκαν με τις παραπάνω μη καταστρεπτικές μεθόδους. Από τις αναλύσεις προέκυψε πληθώρα αποτελεσμάτων που μπορούν να συνοψιστούν στα εξής: Από τις κλασικές ιστορικές χρωστικές ταυτοποιήθηκαν εκτός του λευκού του μολύβδου, ολόκληρη η ομάδα των κίτρινο-καφέ-κόκκινων οξειδίων του σιδήρου. Επίσης, ανιχνεύθηκαν χρωστικές όπως η πράσινη γη, το μαύρο του ελεφαντοστού, το ινδικό μπλε και η αλιζαρίνη. Παράλληλα με αυτές ταυτοποιήθηκαν πολλές νεότερες χρωστικές. Εκτός των λευκών του ψευδαργύρου και του τιτανίου, εμφανίζονται πολλές κίτρινο-πράσινες χρωστικές με βάση τα οξείδια και άλατα του χρωμίου και του χαλκού. Τέλος, εκτεταμένη είναι η χρήση του μπλε του κοβαλτίου και του κόκκινου του καδμίου.

Ghikas Painting 02 Ghikas Painting 01 Ghikas colors Ghikas samples Ghikas red pigment vis-ir Ghikas XRF 01 Ghikas FCIR 02 Ghikas FCIR 01 Ghikas EKEFE Ghikas TEI Ghikas XRF 02

Elemental Tagging Technology for the Authentication of Artworks.

Συμμετοχή στο διεθνές συνέδριο του IIC που πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη.

Paschalis, V., Aloupi, E., Aslani, I., Karydas, A.G. Elemental Tagging Technology for the Authentication of Artworks. IIC Congress, Conservation and the Eastern Mediterranean, Istanbul, September 20-24, 2010.

https://www.iiconservation.org/node/1447

Tess IIC

Investigation of painting materials and identification of pigments in the work of Nikos-Hadjikyriakos-Ghikas.

Συμμετοχή με ανακοίνωση τοίχου στο διεθνές συνέδριο του IIC που πραγματοποιήθηκε στην Κωνσταντινούπολη. Αφορά τις αναλύσεις που πραγματοποιήθηκαν σε υλικά ζωγραφικής που βρέθηκαν στο εργαστήριο του Ν.Χ. Γκίκα καθώς και σε δύο έργα του που ανήκουν στη συλλογή του Μουσείου Μπενάκη. Για τις αναλύσεις συνεργάστηκαν το Α.Τ.Ε.Ι. Αθήνας, το Ε.Κ.Ε.Φ.Ε Δημόκριτος και το Μουσείο Μπενάκη.

Spachou V., Kantarelou V., Karydas A.G., Paschalis V., Alexopoulou A., and Boyatzis S. Investigation of painting materials and identification of pigments in the work of Nikos-Hadjikyriakos-Ghikas. IIC Congress, Conservation and the Eastern Mediterranean, Istanbul, September 20-24, 2010.

https://www.iiconservation.org/node/1462

Poster ICOM_Istanbul2010

Διασφάλιση Ταυτότητας Έργων Τέχνης

Στο τεύχος 9 (2009) του επιστημονικού περιοδικού του Μουσείου Μπενάκη παρουσιάζονται τα αποτελέσματα του Ερευνητικού Προγράμματος με τίτλο Έλεγχος Αυθεντικότητας και Διασφάλιση Ταυτότητας Αρχαιολογικών Αντικειμένων, Έργων Τέχνης και Τεχνολογικά Πιστών Αντιγράφων με Μη Καταστρεπτικές Τεχνικές και Τεχνολογίες Ενσωματωμένης Στοιχειακής Σήμανσης (ΤΕΣΣ), το οποίο χρηματοδοτήθηκε από την Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας ΓΓΕΤ/ΠΕΠ Ν. Αττικής, με συγχρηματοδότηση από την ΕΕ/Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και στο οποίο συμμετείχαν το Ινστιτούτο Πυρηνικής Φυσικής του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», το Τμήμα Συντήρησης του Μουσείου Μπενάκη, και η εταιρία ΘΕΤΙΣ authentics ΕΠΕ. Επιστημονικοί υπεύθυνοι το προγράμματος είναι οι Ανδρέας Καρύδας (ΕΚΕΦΕ Δημόκριτος), Βασίλης Πασχάλης (Μουσείο Μπενάκη) και Ελένη Αλούπη-Σιώτη (ΘΕΤΙΣ authentics).

Βασική αρχή της μεθόδου ΤΕΣΣ αποτελεί η ενσωμάτωση χημικών ιχνηθετών στο σώμα ή και στο υάλωμα τεχνολογικά αυθεντικών αντιγράφων αρχαίων κεραμικών, καθώς και σε υλικά που χρησιμοποιούνται κατά τη συντήρηση και αποκατάσταση αρχαιολογικών αντικειμένων και έργων τέχνης.

Ι. Ασλάνη, Ε. Αλούπη-Σιώτη, Α.Γ. Καρύδας, Β. Πασχάλης, 2009. «Διασφάλιση της ταυτότητας αρχαιολογικών αντικειμένων, έργων τέχνης και τεχνολογικά πιστών αντιγράφων με μη καταστρεπτικές τεχνικές και τεχνολογίες ενσωματωμένης στοιχειακής σήμανσης (ΤΕΣΣ)», στο Μουσείο Μπενάκη 9 2009. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. 61-69

ISSN 1109-4109

http://ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/benaki/article/view/1762

http://www.benaki.gr/index.asp?id=50401&sid=703&cat=0&lang=gr

http://www.benaki.gr/index.asp?id=4060105&lang=gr

http://www.researchgate.net/publication/235641663_Elemental_Tagging_Technology_for_the_Authentication_of_Artwork_%28in_greek_with_english_synopsis%29

12 2ColorsSpectraEKEFE

ΒΗΜΑ Science – Αόρατη Υπογραφή

Παρουσίαση της μεθόδου προστασίας έργων τέχνης με την μέθοδο της στοιχειακής σήμανσης έργων τέχνης στο ένθετο Science της εφημερίδας ΒΗΜΑ (24.01.10).

https://benakiconservation.wordpress.com/2009/11/19/%CE%BC%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CE%BC%CF%80%CE%B5%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%B7-9-2009/

BHMAscience_1_20100124-6

Elemental Tagging Technology for the Authentication of Artwork

Paschalis, V., Aloupi, E., Aslani, I., Karydas, A.G. Elemental Tagging Technology for the Authentication of Artwork. Forum Conservation, Sofia, April 24-28, 2009.

The new external ion-beam station at the Demokritos Tandem 5.5 MV accelerator: A unique analytical tool in the fields of cultural heritage and environmental science

Ανακοίνωση στο 17ο συμπόσιο της Ελληνικής Εταιρίας Πυρηνικής Φυσικής με θέμα τη χρήση του επιταχυντή σωματιδίων στην διερεύνηση αντικειμένων της πολιτιστικής κληρονομιάς.

D. Sokaras, S. Karabagia, E. Bistekos, L. Georgiou, J. Salomon, M. Bogovac, A. Lagoyannis, S. Harissopulos, V. Kantarelou, E. Aloupi, I. Aslani, V. Paschalis and A.G. Karydas. The new external ion-beam station at the Demokritos Tandem 5.5 MV accelerator: A unique analytical tool in the fields of cultural heritage and environmental science. Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, 30-31 Μαΐου 2008.

Iwanninanew

Συμμετοχή στο διεθνές forum για τη συντήρηση στη Σόφια, Βουλγαρία.

Συμμετοχή με ανακοίνωση τοίχου στο διεθνές forum για τη συντήρηση που πραγματοποιήθηκε στη Σόφια της Βουλγαρίας.

Aloupi, E., Paschalis, V., Aslani, I., Karydas, A.G. Adoration of the Magi, by Domenicos Theotokopoulos. Identification of pigments by implementation of non destructive physicochemical techniques. Forum Conservation, Sofia, April 11-19, 2008

Poster_bulgaria_01

Δημοσιεύσεις στο επιστημονικό περιοδικό του Μουσείου Μπενάκη σχετικές με την εικόνα Tης Βάπτισης του Δ. Θεοτοκόπουλου

Το Τμήμα Συντήρησης του Μουσείου Μπενάκη ανέλαβε τις αναλύσεις των υλικών κατασκευής και της τεχνικής, της εικόνας Tης Βάπτισης του Χριστού του Δομίνικου Θεοτοκόπουλου (El Greco), που απέκτησε προσφάτως το Ιστορικό Μουσείο Ηρακλείου στην Κρήτη. Η συντήρηση πραγματοποιήθηκε από το Στέργιο Στασινόπουλο, ενώ για τις φυσικοχημικές αναλύσεις συνεργάστηκαν οι εξής φορείς: Ε.Κ.Ε.Φ.Ε. Δημόκριτος – Ινστιτούτο Πυρηνικής Φυσικής, ΘΕΤΙΣ authentics Ε.Π.Ε., Ι.Τ.Ε. – Ινστιτούτο Ηλεκτρονικής Δομής και Λέιζερ, Forth-Photonics, Ε.Ι.Ε. – Ινστιτούτο Θεωρητικής και Φυσικής Χημείας και το Διαγνωστικό Κέντρο Ορμύλια.

Τα αποτελέσματα των αναλύσεων καθώς και οι εργασίες συντήρησης του έργου δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό του Μουσείου Μπενάκη.

  • Σ. Στασινόπουλος, 2005. «Η Βάπτιση Του Χριστού του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου. Περιγραφή – Κατάσταση – Συντήρηση», στο Μουσείο Μπενάκη 5 2005. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. 71-85
  • Ε. Αλούπη, Β. Πασχάλης, Σ. Στασινόπουλος, Β. Τορνάρη, Δ. Άγγλος, Α. Καρύδας, Β. Γκιώνης, Γ. Χρυσικός, 2005. «Εξέταση ανάλυση και τεκμηρίωση της Βάπτισης του Χριστού του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου με με καταστρεπτικές τεχνικές», στο Μουσείο Μπενάκη 5 2005. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. 87-114

ISSN 1109-4109

http://www.benaki.gr/index.asp?id=50401&lang=gr&sid=481

http://www.benaki.gr/index.asp?id=5040101&lang=gr&sid=57

http://www.benaki.gr/index.asp?id=5040101&lang=gr&sid=56

christ_head_1000 76a copy OLYMPUS DIGITAL CAMERA xrf_blue xrf1S4_stage_visr Total_vis_A

Συντήρηση ξυλόγλυπτου τέμπλου στο ναό του Προφήτη Ηλία Τυρνάβου

Το εργαστήριο Συντήρησης Ζωγραφικών Έργων και Ξυλογλύπτων ανέλαβε τη συντήρηση του ξυλόγλυπτου τέμπλου και του δεσποτικού θρόνου του Προφήτη Ηλία Τυρνάβου, που χρονολογούνται στον όψιμο 18ο αιώνα.

Αρχικά έγινε μελέτη όλων των κλιματολογικών παραμέτρων του ναού και της τεχνικής κατασκευής των αντικειμένων. Καταγράφηκαν οι τιμές σχετικής υγρασίας και θερμοκρασίας για μεγάλο διάστημα, ταυτοποιήθηκε το είδος του ξύλου, κατανοήθηκε ο τρόπος στήριξής του, εντοπίστηκαν τα σημεία φθορών και έγιναν οι απαραίτητες δοκιμές καθαρισμού. Με τα στοιχεία που συλλέχθηκαν αποφασίστηκε η σειρά των εργασιών και οι μέθοδοι και τα υλικά που θα χρησιμοποιούνταν. Η πρόταση συντήρησης κατατέθηκε και εγκρίθηκε από τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων.

Το τέμπλο εμφάνιζε σημαντική φθορά από ξυλοφάγα έντομα, κυρίως στα θωράκια της βάσης, τοπικά μειωμένη μηχανική αντοχή καθώς και αρκετά σπασίματα και απώλειες του ξυλόγλυπτου διάκοσμου στο επιστύλιο. Εκτεταμένες νεότερες επεμβάσεις με ποικίλα υλικά είχαν καλύψει εξολοκλήρου το αρχικά άβαφο ανάγλυφο, με αποτέλεσμα την άμβλυνση των λεπτομερειών του και την αισθητική αλλοίωσή του. Επάλληλα στρώματα καστανού και πράσινου ελαιοχρώματος και βερνικιού σε όλη την επιφάνεια, μπρουτζίνας στην άμπελο, την επίστεψη και τις περιστέρες, καθώς και τσιμέντου στη βάση, κάλυπταν το τέμπλο, ενώ με καστανό ελαιόχρωμα είχε βαφεί το δεσποτικό.

Πριν την έναρξη των εργασιών συντήρησης, ο ναός σφραγίστηκε και πραγματοποιήθηκε απεντόμωση. Η αφαίρεση των οξειδωμένων βερνικιών, των επιζωγραφίσεων και των επικαθήσεων πραγματοποιήθηκε με χρήση χημικών και μηχανικών μέσων (νυστέρι και μικροαμμοβολή). Με την ολοκλήρωση των καθαρισμών αναδείχθηκε η αρχική μορφή του τέμπλου και του δεσποτικού θρόνου και οι διακοσμητικές τους λεπτομέρειες. Στις σαθρές περιοχές του φορέα έγινε εμποτισμός με συνθετική ρητίνη. Τα σπασμένα τμήματα στερεώθηκαν και όπου ήταν απαραίτητο συμπληρώθηκαν με νέα. Τέλος έγινε αισθητική αποκατάσταση των νέων τμημάτων ξύλου και όλες οι επιφάνειες τόσο του τέμπλου όσο και του δεσποτικού θρόνου, καλύφθηκαν με συνθετικό βερνίκι το οποίο τοποθετήθηκε με ψεκασμό.

Tyrnavos Church Tyrnavos before conservation 01 Tyrnavos before conservation 02 Tyrnavos before conservation 3 Tyrnavos cleaning 02 Tyrnavos cleaning 01 Tyrnavos afterconservation 01 Tyrnavos after conservation 02 Tyrnavos wood cross section

Multi spectral camera MuSIS

Paschalis, V. Multi spectral camera MuSIS, recent applications in the Conservation dept. of the Benaki Museum. FORTH Photonics, camera presentation, Benaki Museum, 2003.

Pigment analysis and documentation of two funerary portraits which belong to the collection of the Benaki Museum

Στο συνέδριο που οργανώθηκε από το Βρετανικό Μουσείο με θέμα τα νεκρικά προσωπεία έγινε παρουσίαση των αποτελεσμάτων των φυσικοχημικών αναλύσεων που πραγματοποιήθηκαν στα δύο νεκρικά προσωπεία που ανήκουν στη συλλογή του Μουσείου Μπενάκη.

Alexopoulou A., Kalliga A., Kanakari U., Paschalis V., 1997. «Pigment analysis and documentation of two funerary portraits which belong to the collection of the Benaki Museum», in M. L. Bierbrier (ed.), Portraits and Masks, burial customs in Roman Egypt. London: British Museum Press. 88-95

Portraits&masks Inv No 6878 Vis Portraits&masks Inv No 6878 Gross section 02 Portraits&masks Inv No 6878 Gross section 01 Portraits&masks Inv No 6878 Gas Chromatography