19th century ornamented metal trays from Greece and Turkey: metallurgy and provenance

Η μελέτη  με τίτλο 19th century ornamented metal trays from Greece and Turkey: metallurgy and provenance, που παρουσιάστηκε από τους Δ. Κοτζαμάνη, Β. Κανταρέλου, Ι. Καρατάσιο και Μ.Α. Ζαχαρία, στο Διεθνές συμπόσιο Αρχαιομετρίας στην Καλαμάτα, το 2016,  δημοσιεύτηκε στο περιοδικό STAR: Science & Technology of Archaeological Research, Volume 3 Issue 2 με ανοικτή πρόσβαση. Επίσης το άρθρο είναι πλέον διαθέσιμο και μέσω του tandfonline.com.

The study entitled 19th century ornamented metal trays from Greece and Turkey: metallurgy and provenance, presented by D. Kotzamani, V. Kantarelou, I. Karatasios and M.A. Zacharia, in Kalamata (Greece), in 2016, was published Open Access in STAR journal: Science & Technology of Archaeological Research, Volume 3 Issue 2. The article is now available to access via tandfonline.com.

 

Απλίκες υάλου Vianne | Vianne glass lamps

 

Δύο απλίκες  τοίχου ιδιωτικής συλλογής, της γνωστής Γαλλικής εταιρείας παραγωγής γυάλινων αντικειμένων Vianne (1928 – 2005) μεταφέρθηκαν στο εργαστήριο συντήρησης για συντήρηση.

H ανάταξη των σπασμένων κομματιών στο ένα εκ των δύο φωτιστικών ήταν απλή  με τοποθέτηση στην εσωτερική επιφάνεια λεπτών ταινιών στερέωσης (Scotch® Magic™ Tape) και στην εξωτερική κυανοακρυλική κόλλα λόγω της υφής  και των αποχρώσεων του γυαλιού που είχαν αποδοθεί με χημική προσβολή. Η συγκόλλησή τους πραγματοποιήθηκε με εποξειδική ρητίνη (Hxtal Nyl-1). Η συμπλήρωση όμως των χαμένων περιοχών που παρουσίαζαν τα δύο φωτιστικά, αποτέλεσε ένα στάδιο αποκατάστασης που λειτούργησε ως πρόκληση για εμάς. Δεν ήταν απαραίτητη μόνο η προσομοίωση της ημιδιαφάνειας του γυαλιού και της ιδιαίτερης τεχνικής διακόσμησης αλλά και η εξασφάλιση ενός σταθερού  συμπληρώματος σύμφωνα με την επιθυμία του ιδιώτη.

Συνεπώς το καινούργιο τμήμα που θα κατασκευαζόταν από ρητινούχο υλικό θεωρήθηκε απαραίτητο να ενισχυθεί και συγκεκριμένα στις περιοχές γύρω από τις νέες οπές ανάρτησης – εφόσον οι προηγούμενες είχαν καταστραφεί –  οι οποίες θα δέχονταν ένα σημαντικό βάρος του γυαλιού. Προτάθηκε η χρήση πέντε επάλληλων κομματιών υφάσματος από ίνες γυαλιού με  μηδενικό σχεδόν πάχος και αραχνοΰφαντη όψη (nonwoven fiberglass tissue), τα οποία θα ενσωματώνονταν στη μάζα του υλικού συμπλήρωσης. Το υλικό που επιλέχθηκε ήταν η εποξειδική Araldite® 2020. Επίσης προτάθηκε η χρήση λαμπτήρων LED ώστε να αποφευχθεί η γήρανση της ρητίνης.

Πράγματι, το δείγμα ρητίνης/υφάσματος που προετοιμάστηκε πριν την εφαρμογή στο αυθεντικό αντικείμενο, έδειξε όχι μόνο πολύ καλή συνοχή μεταξύ των φύλλων αλλά και αυξημένη σκληρότητα σε σχέση με την απλή ρητίνη καθώς και ένα πολύ καλό ημιδιαφανές αισθητικό αποτέλεσμα παρόμοιο με αυτό του γυαλιού.

Για το καλούπι, χρησιμοποιήθηκαν φύλλα οδοντιατρικού κεριού στα οποία υπολογίστηκαν  οι θέσεις των οπών. Στις θέσεις αυτές – από την εσωτερική πλευρά – σταθεροποιήθηκαν με την εποξειδική ρητίνη τα πέντε επάλληλα κομμάτια του ‘γυάλινου’ υφάσματος διαστάσεων 1,5×1,5 εκ. Η ρητίνη συγκράτησης αφέθηκε να πολυμεριστεί. Στη συνέχεια, στην κενή περιοχή του καλουπιού, χυτεύτηκε πολύ προσεκτικά η ρητίνη αναμεμιγμένη με διαφανείς χρωστικές σε απαλή απόχρωση της ώχρας. Όπως συνηθίζεται, ακολούθησε η στίλβωση της στερεοποιημένης ρητίνης. Όσον αφορά στην αισθητική αποκατάσταση, υπήρξε πολύς…. πειραματισμός. Η κατάληξη; ζωγραφική με ρευστή εποξειδική και σκόνες αγιογραφίας. Σε αυτό το στάδιο ήταν ουσιαστική η συμβολή και των μικρο-σφαιριδίων υάλου Microballoons!

Two wall sconces of a private collection, made in the famous French glassware company Vianne (1928 – 2005), came to the conservation lab for repair. The assembly of the broken pieces in one of the two luminaries was simple by tapping on the inside surface Scotch® MagicTapes and the outer cyanoacrylate adhesive due to its anomalous texture and hues attributed to the chemical attack decoration technique. Hxtal Nyl-1 epoxy resin was selected for their bonding. However, the gap filling of the missing areas for both objects was a challenge for us. It was not only necessary to simulate the translucency of the glass and its special decorative technique but also to ensure a stable fill so that the sconces could be suspended on the wall and reused according to the owner’s wish. Therefore, the new parts which would be made from a resinous material had to be strengthened. Since, the original holes were destroyed the areas around the new made holes were reinforced as they would accept the considerable weight of each glass artifact. The use of five pieces of non-woven glass fiber tissue with almost zero thickness and flimsy appearance was  incorporated into the mass of the filler material. The material selected was Araldite® 2020. The use of LED lights was advised in order to avoid the aging of the resin. Indeed, the resin/tissue sample prepared prior to its application to the original object, not only showed very good consistency between the five pieces but also increased hardness relative to the resin alone as well as a very good semi-opaque aesthetic effect similar to that of the glass.  For the mold, dental wax sheets were used in which the positions of the new holes were marked. At these locations – in the interior of the mold – the five ‘glass’ tissue pieces 1.5×1.5 cm were fixed with the epoxy resin which was allowed to polymerize. Then, in the blank area of the mold, the same resin mixed with transparent dyes, in a soft shade of the ocher was cast very carefully. As usual, polishing of the solidified material  followed. As far as retouching is concerned, there was a lot….of experimentation. Finally painting with pigments and freshly made epoxy! The small glass beads Microballoons were substantial contributors to this stage!

Θρησκευτική Τέχνη από την Ρωσία στην Ελλάδα | Religious Art from Russia to Greece

Η παρουσία και διάδοση των ρωσικών θρησκευτικών έργων στις ελληνικές κοινότητες και τα εκκλησιαστικά κέντρα ερμηνεύεται μέσα από ένα σύνθετο πλέγμα επαφών που διαπερνούσε όλη τη διαστρωμάτωση των δύο κοινωνιών, από τον τσάρο και τα επίσημα διπλωματικά δώρα, έως τις ζητείες των ελληνικών μοναστηριών στη Ρωσία και τη δραστηριότητα Ελλήνων και Ρώσων εμπόρων. Η έκθεση παρουσιάζει τις ποικίλες όψεις του φαινομένου, εστιάζοντας στην κίνηση των έργων και την ενσωμάτωσή τους σε ένα καινούργιο εθνοθρησκευτικό και πολιτισμικό πλαίσιο. Διερευνώνται οι ιδιαίτερες διαδρομές τους και οι ποικίλες μορφές υποδοχής και υιοθέτησης τους στον ελληνικό χώρο αλλά και θέματα χρονολόγησης των ρωσικών έργων και απόδοσής τους σε εργαστήρια. Το Τμήμα Συντήρησης ανέλαβε την ανάρτηση των έργων στον εκθεσιακό χώρο.

https://benaki.gr/index.php?option=com_events&view=event&type=0&id=5390&Itemid=163&lang=el

The wide distribution of Russian religious artworks in the Greek communities and religious centers was achieved through a composite nexus that penetrated the whole stratification of both societies. Starting from the Tsar and the exchange of formal diplomatic gifts to the zeteai, petitions for financial support addressed by the Greek monasteries to the Russian orthodox, as well as the trading activity of Greek and Russian merchants. The exhibition will shed light to the various aspects of the phenomenon, focusing on the movement of objects and their reception by and integration in a new ethnic, religious and cultural environment. The various paths and diverse forms of reception and adoption in the Greek world will be explored, as well as issues of dating of the Russian artworks and attribution to Russian workshops. Exhibition installation by The Benaki Museum conservation department.

https://benaki.gr/index.php?option=com_events&view=event&type=&id=5395&Itemid=559&lang=en

 

Οι Συντηρητές Μετάλλου Ταξιδεύουν! | The Metal Conservators travel Down Under!

Ογδόντα οκτώ ελληνικά κοσμήματα του 17ου-19ου αιώνα από τη Νεοελληνική συλλογή του Μουσείου Μπενάκη, ταξίδεψαν από την Ελλάδα στην Αυστραλία, κάτω από την επιστασία δύο συντηρητριών του εργαστηρίου μετάλλου, γυαλιού και οργανικού υλικού του Μουσείου. Τα κοσμήματα συγκρότησαν την νέα θεματική έκθεση στο Hellenic Museum της Μελβούρνης με τον τίτλο The Art of Adornment τα εγκαίνια της οποίας πραγματοποιήθηκαν στις 26 Αυγούστου 2016. Η  Μ. Α. Ζαχαρία και η Δ. Κοτζαμάνη που επέβλεψαν τη μεταφορά και τη συσκευασία τους, ήταν υπεύθυνες, όχι μόνο για την συντήρηση των αντικειμένων στο εργαστήριο μαζί με την συνάδελφό τους Α. Φωκά, αλλά και για τη σύνταξη των δελτίων κατάστασης διατήρησης με φωτογραφικό υλικό που είθισται να συνοδεύουν πάντα τα έργα τέχνης, τον σχεδιασμό ακρυλικών βάσεων και στηριγμάτων και την ανάρτηση των κοσμημάτων στο εκθεσιακό χώρο του Hellenic Museum. Τα κοσμήματα παρουσίαζαν αρκετές δυσκολίες που σχετίζονται τόσο με τη φύση του συγκεκριμένου αντικειμένου, όσο και με τη χρήση ποικίλων μετάλλων, τεχνικών κατασκευής, καθώς και οργανικών ή ανόργανων υλικών:  Σφυρηλατημένα ή χυτά στοιχεία από ασήμι, χρυσό ή/και επιμεταλλωμένο χαλκό, συνδυάζονται με αλυσίδες, λεπτά σύρματα και κρίκους ενώ συνυπάρχουν με κοράλλια, μαργαριτάρια, ημιπολύτιμους λίθους, niello, γυαλί, σμάλτο, ύφασμα και δέρμα. Οι κατασκευαστικές ιδιαιτερότητες, καθώς και τα προβλήματα από τις μηχανικές καταπονήσεις, τις εκδορές,  την απώλεια υλικού, την αποσύνθεση οργανικού υλικού, την παρουσία οξειδίων και οργανικών ενώσεων του χαλκού καθώς και το μαύρισμα του αργύρου ή του επαργυρωμένου χαλκού από την επίδραση των θειούχων ενώσεων της ατμόσφαιρας, καθόρισαν τον τρόπο συντήρησής τους με ιδιαίτερη προσοχή σε τυχόν στρέψεις των μεταλλικών στοιχείων και στην απομόνωση των οργανικών από τα ανόργανα υλικά κατά την εφαρμογή των χημικών καθαρισμών. Η πολυπλοκότητα της κατασκευής τους καθόρισε και τον τρόπο συσκευασίας τους. Τα έργα τοποθετήθηκαν πάνω σε φύλλα πολυαιθυλενίου με αντιόξινο χαρτί ή σε σακουλάκια πολυαιθυλενίου και στερεώθηκαν με καρφίδες καλυμμένες με σωλήνα πολυαιθυλενίου. Όσον αφορά στην έκθεση/στήριξη των κοσμημάτων στις προθήκες, εκτός από τις ακρυλικές βάσεις και  ράβδους, χρησιμοποιήθηκαν καρφίδες και ορειχάλκινα στηρίγματα υπό μορφή κρίκων. Τα περισσότερα στελέχη μονώθηκαν με σωλήνα πολυαιθυλενίου ενώ σε αυτά που δεν υπήρχε αυτή η δυνατότητα, οι περιοχές επαφής με τα αντικείμενα, επικαλύφθηκαν με ένα λεπτό στρώμα Paraloid B72 σε ακετόνη 18% κ.β/κ.ο. και χρωματίστηκαν με ακρυλικά. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες ρυθμίστηκαν στους 20°C, 40-45%RH και 150± lux.

Eighty eight Greek pieces of jewellery from the 17th-19th century of the Neohellenic collection of the Benaki Museum, travelled from Greece to Australia under the supervision of two conservators from the metals, glass and organic material conservation lab.The jewellery formed the new thematic exhibition of the Hellenic Museum in Melbourne titled The Art of Adornment, the opening of which took place on 26th August 2016. M. A. Zacharia and D. Kotzamani  who accompanied the collection during transit were also responsible, together with their colleague A.Phoca, for the conservation of the items in the laboratory and the preparation of  detailed condition reports including high resolution digital images of the objects. The team was also responsible for the design of mounts and the installation of the objects in the gallery of the Hellenic Museum. The jewellery presented several problems related both to the nature of the object and the variety of metals, manufacturing techniques and organic or inorganic materials. These included hammered or cast items made of silver, gold and/or plated copper, combined with chains, thin wires and rings, coexisting with corals, pearls, gemstones, niello, glass and enamel. These constructional characteristics together with the problems of mechanical stresses, scratches, loss of material, the decomposition of organic material, the presence of copper oxides or organic salts, as well as, the tarnishing of silver and silver plated copper due to the impact of sulphide compounds in the atmosphere, determined the conservation treatments of the objects. Special attention was given to the fine metal parts vulnerable to distortion and the isolation of the organic from the inorganic materials during chemical cleaning. The intricate design and manufacture determined the packaging specifications. The works were placed on polyethylene foam and fixed with pins covered with polyethylene tube. Regarding the installation of the jewellery in the showcases, apart from the acrylic bases and rods, pins and brass hooks were used. The metal supports were isolated from direct contact with the artefacts either with polyethylene tube or by the application of a thin layer of ParaloidB72 in acetone 18% w/v and coloured with acrylic paints. The environmental conditions were set at 20°C, 40-45% RH and 150±50 lux.

melbourne-16-04

melbourne-16-09

melbourne-16-02

melbourne-16-03

melbourne-16-13

melbourne-16-11

melbourne-16-06

melbourne-16-14

melbourne-16-08 melbourne-16-12

19th Century Ornamented Metal Trays from Greece and Turkey: Metallurgy and Provenance

Ζωγραφισμένοι δίσκοι του 19ου αιώνα από την Ελλάδα και την Τουρκία: Μεταλλουργία και Προέλευση. Δ. Κοτζαμάνη, Β. Κανταρέλου, Ι. Καρατάσιος, Μ. Ζαχαρία και Γ. Δ. Χρυσσικός.

Στα πλαίσια της έκθεσης «Η Τέχνη της Φιλοξενίας: Ζωγραφισμένοι δίσκοι του 19ου αιώνα από την Ελλάδα και την Τουρκία» που πραγματοποιήθηκε το 2013 στο Μουσείο Μπενάκη (ΜΜ),  το εργαστήριο συντήρησης του Μουσείου είχε την ευκαιρία να διερευνήσει τα μεταλλουργικά χαρακτηριστικά της υποδομής  δώδεκα  δίσκων από ιδιωτικές συλλογές και το Μουσείο Μπενάκη οι οποίοι ομαδοποιήθηκαν σε πέντε κατηγορίες σύμφωνα με τις αρχικές χρονολογικές εκτιμήσεις και υποβλήθηκαν σε διάφορες μεθόδους ανάλυσης. Οι δίσκοι διαχωρίστηκαν σε δύο βασικούς τύπους. Στον πρώτο, ανήκουν οι δίσκοι που είναι κατασκευασμένοι από δύο συγκολλημένα τμήματα μετάλλου με διάτρητες λαβές ενώ στον δεύτερο, η βάση και τα τοιχώματα αποτελούν ένα ενιαίο σύνολο με ξεχωριστά προσαρμοσμένα χερούλια. Για την μορφοποίηση των παλαιότερων δίσκων είχε εφαρμοσθεί η παραδοσιακή εν θερμώ σφυρηλάτηση ενώ για τους πιο σύγχρονους, χρησιμοποιήθηκε ο κύλινδρος σε συνδυασμό με σφυρηλάτηση ή εμπίεση, σε ειδικές μήτρες και πρέσες ατμού. Τα περισσότερα αντικείμενα είχαν κατασκευασθεί από σφυρήλατο σίδηρο προερχόμενο από χυτοσίδηρο που συλλέχθηκε σε υψικάμινο.  Ο εξευγενισμός του σιδήρου εκτιμήθηκε μόνο για τους νεότερους δίσκους. Επίσης ο σίδηρος είχε παραχθεί υπό την καύση ορυκτών υλών παρότι ο ξυλάνθρακας χρησιμοποιείτο ακόμα την ίδια περίοδο. Γινόταν συνειδητή προσθήκη συλλιπάσματος μαγγανίου (στο σίδηρο των νεότερων δίσκων) ώστε να εξουδετερωθεί η κακή επίδραση των οξειδίων και ιδίως του θείου βελτιώνοντας τις ιδιότητες του μετάλλου καθώς και κραμάτωση με άλλα μέταλλα (στον πολύ πιο σύγχρονο σίδηρο) με στόχο την αύξηση της αντοχής του στη φθορά, στη διάβρωση και στη θερμοκρασία. Τέλος, τα άλλα τμήματα κατασκευασμένα από ορείχαλκο ή σίδηρο καθώς και τα διακοσμητικά στοιχεία συγκεκριμένων κατηγοριών όπως οι χάλκινες στεφάνες και οι τεχνικές επιμετάλλωσης φαίνεται να ακολουθούν τη βιομηχανική εξέλιξη της σιδερένιας υποδομής. Τα συμπεράσματα αυτά σε συνδυασμό με προηγούμενα αρχαιομεταλλουργικά δεδομένα και επιστημονικές μελέτες (ειδικά της σκωρίας), όπως επίσης και με ιστορικές πληροφορίες, εκτιμούν ότι τα μέταλλα που χρησιμοποιήθηκαν για τους περισσότερους  δίσκους πιθανότατα έχουν παραχθεί στη δυτική Ευρώπη, αν και οι πρώτες ύλες θα μπορούσαν να προέρχονται από διαφορετικές πηγές.

Originating in the exhibition “Rituals of hospitality: Ornamented trays of the Nineteenth Century in Greece and Turkey,” in 2013, the conservation department of the Benaki Museum (BM) had the opportunity to investigate the metallurgical features of the metalware substrate. Twelve trays on loan from private collections and the BM, were grouped in five categories according to some early date assessments and subjected to several examination method analysis. The trays revealed one stylistic type manufactured from two pieces of metal and cut out handles and another made in one piece with separately made handles. Forging was the primary method for forming but rolling and simple or steam hammer presses were used too. Most of the trays were made of wrought iron produced from cast iron with the blast furnace. However the process of refining cast iron, was not estimated for the earlier-dating trays. The study also revealed iron smelting with fossil fuels although charcoal was still in use in this period, the deliberate incorporation of manganese for its deoxidizing and desulfurizing properties and in some cases the alloying of cast iron for better resistance to wear, corrosion and heat. Finally the other parts produced in brass or iron and ornamental features of particular categories such as the copper ring and plating techniques seem to follow the industrial development of the iron base. These data along with previous archaeometallurgical evidence, scientific examination (especially of the slag) and together with the historical information, indicate that the metals used for most of the trays  have been originally produced in west Europe, although the supply of materials could have depended on different sources. 

Poster Ornamented metal trays

Αποκατάσταση χρηματοκιβωτίου του 19ου αιώνα | Restoration of an antique ferrous hobnail safe.

Η συντήρηση και αποκατάσταση του σιδερένιου χρηματοκιβωτίου από το πρώην Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο, αποτέλεσε για το εργαστήριο ένα έργο πρόκληση. Το αντικείμενο αποτελείται από πλεγμένα φύλλα σιδήρου διαφορετικού πάχους στερεωμένα με σιδερένια καρφιά που φέρουν διακοσμητικές φολίδες. Οι σημαντικότερες φθορές και τα προβλήματα διάβρωσης που παρουσίαζε το χρηματοκιβώτιο αντιμετωπίστηκαν σταδιακά με επιφανειακό καθαρισμό των επικαθήσεων και ρύπων (εξωτερικά και εσωτερικά), με μηχανικό και χημικό καθαρισμό των προϊόντων διάβρωσης του σιδήρου και σταθεροποίησή τους, με ανόπτηση και σφυρηλάτηση των μηχανικών καταπονήσεων και παραμορφώσεων που παρουσίαζε το μέταλλο καθώς και με τη συνολική προστασία της μεταλλικής επιφάνειας από το ατμοσφαιρικό περιβάλλον και την πιθανή επαφή με γυμνά χέρια.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην παραβιασμένη και κατεστραμμένη πόρτα του χρηματοκιβωτίου η οποία συμπληρώθηκε με νεότερα μεταλλικά και ξύλινα τμήματα τα οποία είχαν κατάλληλα μορφοποιηθεί και χρωματισθεί ακολουθώντας τις παλαιότερες τεχνικές κατασκευής. Επίσης αποκαταστάθηκε τεχνητά ο κρυφός μηχανισμός ανοίγματος της πόρτας όπως συνηθιζόταν σε αντίστοιχης χρήσης αντικείμενα.

This challenging project involved the restoration and conservation of an iron safe from the former Greek Postal Savings Bank. The safe consists of different thicknesses plaited iron sheets, fastened with a pattern of domed hobnails. The surface wear and the corrosion of the safe were dealt with in stages, which consisted of cleaning of accumulated dust, dirt and pollutants (externally and internally) followed by mechanical and chemical cleaning and stabilization of the iron corrosion products. Further treatment involved annealing and hammering of the distorted metal, as well as the complete protection of the metal surface from the atmospheric environment and probable contact with bare hands.
Particular emphasis was placed on the badly damaged door of the safe, which was repaired with new pieces of metal and wooden sections properly prepared and coloured, following the evidence of the original construction techniques. Furthermore, the secret mechanism of a sliding hobnail for opening the door was restored to operate in the usual manner of such purposely designed objects.

Η συλλογή Βαλαδώρου στο Μουσείο Μπενάκη | The Valadoros Collection at the Benaki Museum

Προετοιμασία και ανάρτηση των αντικειμένων για την έκθεση, Ένας συλλέκτης στην Αθήνα του 20ού αιώνα: Η δωρεά Βαλαδώρου στο Μουσείο Μπενάκη.
Το κληροδότημα Αναστασίου και Μαρίας Βαλαδώρου συγκαταλέγεται στις σημαντικότερες δωρεές που παρέλαβε το Μουσείο Μπενάκη τις τελευταίες δεκαετίες. Πάνω από 300 εικόνες, πολυάριθμα εκκλησιαστικά, αρχαία και νεώτερα αντικείμενα συγκροτούν ένα γοητευτικό σύνολο που εκφράζει το γούστο και τις προτιμήσεις μιας καλλιεργημένης αστικής οικογένειας της Αθήνας του 20ού αιώνα. Ανάμεσα στα έργα της συλλογής ξεχωρίζει ένα μοναδικής σημασίας εύρημα, ένας σπάνιος χρυσοκέντητος επιτάφιος που χρονολογείται στον 14ο αιώνα και συγκαταλέγεται στα αριστουργήματα της βυζαντινής τέχνης.

Preparation and installation of the works for the exhibition, Collecting Art in 20th-Century Athens: The Valadoros Collection at the Benaki Museum.
The bequest of Anastasios and Maria Valadoros is one of the most significant donations the Benaki Museum has received in recent decades. More than 300 icons and a large number of ancient and ecclesiastical artifacts form a charming assemblage which expresses the tastes and preferences of a cultivated bourgeois family in 20th-century Athens. Among these works of unique importance is a rare, gold-embroidered fourteenth century epitaphios, a true masterpiece of Byzantine art.

Valadorou 01 Valadorou 03 Valadorou 15 Valadorou 05 Valadorou 06 Valadorou 07

Έτοιμος για το COPA AMERICA!!! | All Ready for COPA AMERICA!!!

Το Τμήμα Συντήρησης επηρεασμένο από το Copa America, αποφάσισε να αναρτήσει ένα θέμα για ποδοσφαιρόφιλους και όχι μόνο…

The Conservation Department inspired by the Copa America, would like to share a post of interest to Football fans and not only…

Copa 01

Ο αθλητής εισήχθη στα εργαστήρια σε άσχημη κατάσταση και έχοντας υποστεί ίσως και ανεπανόρθωτη ζημιά.

The athlete came to the workshop in a bad condition having suffered possibly irreparable damage.

Copa 02

Στα πλαίσια του «προγράμματος αποκατάστασης» ο ποδοσφαιριστής υποβλήθηκε άμεσα στις απαραίτητες εξετάσεις και επεμβάσεις…

During the “rehabilitation programme” the football player was submitted to all essential examinations and treatment…

Copa 03

οι οποίες -όπως είναι προφανές- στέφθηκαν με επιτυχία!!!

which have obviously been successful!!!

Χαρακτηρισμός της φθοράς και γήρανσης κραμάτων χαλκού ύστερης αρχαιότητας από τη βυζαντινή συλλογή του Μουσείου Μπενάκη | Characterization of wear and deterioration of late antiquity copper alloys from the Benaki Museum Byzantine collection

Συνέδριο με θέμα «Η συντήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς: προκλήσεις και επαναπροσδιορισμοί», το οποίο συνδιοργανώνουν η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείο Πολιτισμού, Παιδείας και Θρησκευμάτων και το Τμήμα Συντήρησης Αρχαιοτήτων και Έργων Τέχνης του ΤΕΙ Αθήνας, και θα πραγματοποιηθεί στις 25-29 Μαΐου 2015 στην Αθήνα στο χώρο της Τεχνόπολης στο Γκάζι και στο Νέο Μουσείο Ακρόπολης.

Το Τμήμα Συντήρησης συμμετέχει με την ομιλία:
∆. Κοτζαμάνη, A. Φωκά, Γ. Καρύδη, Μ. Ζαχαρία, Σ. Μπογιατζής, Ι. Καρατάσιος, Β. Περδικάτσης, Ανοίγοντας μία δίοδο επικοινωνίας με το παρελθόν: χαρακτηρισμός της φθοράς και γήρανσης κραμάτων χαλκού ύστερης αρχαιότητας από τη βυζαντινή συλλογή του Μουσείου Μπενάκη.

«Conservation of Cultural Heritage: Challenges and Reviews», which will take place in Athens Greece, from 25-29 May 2015, at the “Technopolis city of Athens” and the Acropolis Museum. Coordinated by the Directorate of Conservation of Ancient and Modern Monuments (Hellenic Ministry of Culture, Education and Religious Affairs) and the Department of Conservation of Antiquities and Works of Art (Technological Educational Institute of Athens).

D. Kotzamani, A. Phoca, G. Karydi, M. Zacharia, S. Boyatzis, I. Karatasios, V. Perdikatsis, Communicating with the past: characterization of wear and deterioration of late antiquity copper alloys from the Benaki Museum Byzantine collection.

http://www.conservationconf.gr/index.php?lang=gr

Photo 01Photo 04 Photo 05

Τεχνολογική εξέταση ζωγραφισμένων μεταλλικών δίσκων | Technical Examination of Ornamented Trays

Η Προληπτική Συντήρηση στην Προστασία Νομισματικών Συλλογών και Μεταλλικών Αντικειμένων από μη Ανασκαφικό Περιβάλλον

Ε. Κοντού και Δ. Κοτζαμάνη, 2013. «Η Προληπτική Συντήρηση στην Προστασία Νομισματικών Συλλογών και Μεταλλικών Αντικειμένων από μη Ανασκαφικό Περιβάλλον», στο Χρ. Καρύδης, Ε. Κουλουμπή, Αρ. Σακελλαρίου (επιμ.), Η επιστήμη της προληπτικής συντήρησης, διατήρηση και διαχείριση συλλογών. Αθήνα: Time heritage. 222-231

Ομιλία στο 6ο Συμπόσιο της Ελληνικής Αρχαιομετρικής Εταιρίας

Στο 6ο Συμπόσιο της Ελληνικής Αρχαιομετρικής Εταιρίας που διοργανώθηκε στην Αθήνα, με θέμα Πολιτισμικές επιρροές στην έκφραση των τεχνικών δεξιοτήτων στη Μεσόγειο, το Εργαστήριο Μετάλλου Γυαλιού και Οστέινου Υλικού συμμετείχε με την ομιλία:

D. Kotzamani, J.F. Merkel. Technical and chemical examination of a small silver treasure dated in the 6th-7th century AD.

http://www.archaeometry.gr/index.php/el/conference-2013-gr

The selection of the gap-filling material for the conservation of a Chinese Shang Dynasty Bronze vase

H Κυριακή Τσιριτά απόφοιτη του Α.Τ.Ε.Ι. Αθήνας, παρουσίασε τη πτυχιακή της εργασίας της οποίας εισηγήτρια είναι η Δ. Κοτζαμάνη, σε poster, στο συνέδριο του IIC με θέμα Conservation and the Applied Art που πραγματοποιήθηκε το Σεπτέμβριο του 2012 στην Βιέννη με τίτλο The selection of the gap-filling material for the conservation of a Chinese Shang Dynasty Bronze vase, αντικείμενο που είχε δοθεί στο εργαστήριο για συντήρηση από ιδιωτική συλλογή (κ. Χριστοφορίδη).

Thesis image 008

Παρασκευή δοκιμίων από paraloid B72, 10% κ.β και microballoons σε αναλογία 2:1, σύμφωνα με το μεταλλικό πρότυπο, για τη δοκιμασία της σκληρομέτρησης με σκληρόμετρα τύπου Shore και αντοχής σε εφελκυσμό με τη συσκευή τύπου Instron 1121. Το κινέζικο βάζο κατά το στάδιο της συμπλήρωσης εποξειδικό στόκο milliput. Η τελική κατάσταση του αντικειμένου.

Thesis image 09 Thesis image 10

Τα χάλκινα πολυκάνδηλα του Μουσείου Μπενάκη (επίμετρο)

Δ. Κοτζαμάνη, Ι. Ασλάνη, 2009. «Τα χάλκινα πολυκάνδηλα του Μουσείου Μπενάκη» (επίμετρο), στο Μουσείο Μπενάκη 8 2008. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. 107-114

Τάματα: Μέταλλο, τεχνική, φθορά και προτάσεις για τη συντήρησή τους

Η Βάια Παπαζήκου, απόφοιτη του Α.Τ.Ε.Ι. Αθήνας, παρουσίασε το 2008 τη πτυχιακή της εργασίας με θέμα Τάματα: Μέταλλο, Τεχνική, φθορά και προτάσεις για τη συντήρησή τους, και η οποία συνυπογράφει μαζί με τις Δ. Κοτζαμάνη και Ι. Ασλάνη τη μελέτη με τίτλο Τα ασημένια Τάματα της συλλογής Παϊδούση από το Μουσείο Μπενάκη: χαρακτηρισμός της σύστασης και τεχνικά ζητήματα, η οποία παρουσιάστηκε σε ανακοίνωση τοίχου στο 4ο συνέδριο αρχαιομετρίας.

Thesis image 06a Thesis image 06b

Επάνω το τάμα με αρ. ευρ. 37141 με τη μορφή χεριού, και κάτω πλάγια τομή δείγματος αυτού (200x) όπου διακρίνονται συμπιεσμένοι και αρκετά επιμηκυμένοι. κρύσταλλοι κόκκινου και άσπρου χρώματος που αποδίδονται σε χαλκό και άργυρο αντίστοιχα. Η όψη αυτή σχετίζεται με μικροδομές αντικειμένων που η επιφάνειά τους έχει υποστεί εμπλουτισμό.

Thesis image 08

Λεπτομέρεια από την επιφάνεια του τάματος με αρ. ευρ. 36641 η οποία είναι διακοσμημένη με διαφορετικής απόληξης εργαλεία κρούσης.

Συντήρηση χάλκινων βυζαντινών κοσμημάτων

Πτυχιακή εργασία της απόφοιτης του Α.Τ.Ε.Ι. Αθήνας, Χρυσούλας Σοφού (εισηγήτρια Δ. Κοτζαμάνη) με θέμα, Συντήρηση χάλκινων βυζαντινών Κοσμημάτων από τη συλλογή του μουσείου Μπενάκη, που ολοκληρώθηκε και παρουσιάστηκε το Μάρτιο του 2008.

Thesis image 01

Μικρογραφία ορειχάλκινου δείγματος από το περικάρπιο 22026 μίας φάσης (α) μετά από τα επαναλαμβανόμενα στάδια σφυρηλάτησης και ανόπτησης με αρκετές διδυμίες (265x). Οι διδυμίες δεν εμφανίζονται ευθύγραμμες, γεγονός που σημαίνει ότι η τελευταία κατεργασία που υπέστη το αντικείμενο ήταν η σφυρηλάτηση χωρίς όμως να είναι τόσο έντονη ώστε να εμφανιστούν γραμμές πίεσης.

Κάτω, λεπτομέρεια από τον εγχάρακτο διάκοσμο του περικαρπίου με αρ. ευρ. 39180 και  κάθετη τομή των ομόκεντρων κύκλων και ενδεικτικός τρόπος εγχάραξης.

Thesis image 02 Thesis 01Thesis image 04

Γυάλινα μετάλλια με θρησκευτικές παραστάσεις στη βυζαντινή συλλογή του Μουσείου Μπενάκη

Κοτζαμάνη Δ., 2004. «Γυάλινα μετάλλια με θρησκευτικές παραστάσεις στη βυζαντινή συλλογή του Μουσείου Μπενάκη. Τεχνική μελέτη», στο Μουσείο Μπενάκη 4, 2004. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. 75-87

http://www.benaki.gr/index.asp?id=50401&lang=gr&sid=449

http://www.benaki.gr/index.asp?id=5040101&lang=gr&sid=44

Ο νέος θησαυρός των βυζαντινών ασημένιων πιάτων: τεχνική ανάλυση

Κοτζαμάνη Δ., 2003. «Ο νέος θησαυρός των βυζαντινών ασημένιων πιάτων: τεχνική ανάλυση» στο Μουσείο Μπενάκη 3 2003. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. 81-92

Χρυσό σκουλαρίκι της πρώιμης Εποχής του Χαλκού στις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη, μελέτη της τεχνικής κατασκευής

Κοτζαμάνη Δέσποινα, 2003. Χρυσό σκουλαρίκι της πρώιμης Εποχής του Χαλκού στις συλλογές του Μουσείου Μπενάκη, μελέτη της τεχνικής κατασκευής. ΑΡΓΟΝΑΥΤΗΣ (Τιμητικός τόμος για τον Χρήστο Ντούμα). 225-230

Technical and chemical examination of the brass bucket with a hunting scene.

Kotzamani Despoina, 2002. «Technical and chemical examination of the brass bucket with a hunting scene» στο Moυσείο Μπενάκη 2 2002. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη. 55-70